Semnan Tourism Management

وبلاگ گفتمان آزاد بچه های مدیریت جهانگردی دانشگاه سمنان

وضعیت ورود گردشگران خارجی از کشورهای همسایه

با توجه به اینکه کشور ایران دارای بیشترین تعداد کشور همسایه است در این گزارش وضعیت ورود گردشگران خارجی به کشور از طریق کشورهای همسایه مورد بررسی قرار گرفته است.
شایان ذکر است اگرچه جمهوری خودمختار نخجوان از دید جمهوری اسلامی ایران جزء کشور آذربایجان محسوب می‌شود اما با توجه به ماهیت این گزارش، گردشگران خارجی وارد شده از جمهوی خودمختار نخجوان به صورت مستقل از کشور آذربایجان ارائه شده است.

عراق
کشور عراق دارای 7 مرز جاده‌ای با پنج استان غربی ایران شامل تمرچین در استان آذربایجان غربی، مرز باشملق در استان کردستان، مرز خسروی و پرویز خان در استان کرمانشاه، مرز مهران در استان ایلام و مرزهای شلمچه و چزابه در استان خوزستان است.
در این میان در سال 1388 هیچ گردشگری از مرز چزابه وارد کشور نشده است و از مرز پرویزخان تنها 440 گردشگر وارد کشور شده‌اند و در عمل این دو مرز غیر فعال بوده‌اند.

نگاهی به ورود گردشگران از کشور عراق در سال 1388، حاکی از روند منفی ورود گردشگران به کشور است که در آن تعداد گردشگران ورودی به کشور از 558 هزار و 872 نفر در سال 1386 به 447 هزار و 284 نفر در سال 1387 و 438 هزار و 685 نفر در سال 1388 کاهش پیدا کرده است.

نسبت ورود گردشگران خارجی به کشور در سال سال 1388 نسبت به مدت مشابه سال قبل 9/1 درصد و در سال 1387 نسبت به سال 1386 به میزان 20 درصد کاهش پیدا کرده است. از سوی دیگر ورود گردشگران خارجی از کشور عراق طی سال‌های 1386 تا 1388، حدود 22 درصد از کل گردشگران ورودی به کشور طی این مدت را شامل می‌شود.
به عبارت دیگر اگر کل گردشگران وارد شده از مرزهای جاده‌ای با کشور عراق را دارای ملیت عراقی تصور کنیم، با این احتساب 22 درصد از بازار گردشگری کشور در طی این 3 سال مختص کشور عراق بوده است. این رقم جدای از گردشگرانی است که ممکن است از طریق مرزهای هوایی وارد کشور شده باشند. بنابراین انتظار می‌رود که سهم گردشگران ورودی از این کشور افزایش پیدا کند.

در سال 1388 بیشترین سهم ورود گردشگران مربوط به مرز مهران با 7/8 درصد از کل گردشگران ورودی در این سال بوده است، بر این اساس هرچند که در مقایسه با سال قبل از آن کاهش قابل ملاحظه‌ 18 درصدی داشته است، اما همچنان به عنوان پرترددترین مرز ورود گردشگران محسوب می‌شود.
به طور مشابه ورود گردشگران از طریق مرز شلمچه با اختصاص 5 درصد از گردشگران خارجی ورودی به کشور در سال 1388 در مقایسه با سال قبل از آن با کاهش 1/1 درصدی همراه بوده است.
در مقابل این کاهش ورود گردشگران از مرز خسروی با افزایش چشمگیر 75درصدی مواجه بوده است که در آن تعداد گردشگران از پنج هزار و 758 نفر در سال 1386 به 32 هزار و 943 نفر گردشگر در سال 1388 افزایش پیدا کرده است. با این وجود این افزایش سهم گردشگران ورودی از طریق مرز خسروی 4/1 درصد از گردشگران وارد شده در سال 1388 را شامل می‌شود.

ترکیه
کشور ترکیه دارای 2 مرز جاده‌ای با ایران شامل مرزهای بازرگان و سرو در استان آذربایجان غربی است که هر دو مرز طی سال‌های 86 و 87 فعال و پذیرای گردشگران این کشور بوده است.
در این سال‌ها تعداد گردشگران ورودی به کشور از 166 هزار و 524 نفر در سال 86 به 180 هزار و 202 نفر در سال 87 و 244 هزار و 429 نفر در سال 88 افزایش پیدا کرد.
به عبارتی نسبت ورود گردشگران از کشور ترکیه، در سال 1388 نسبت به سال قبل، 6/35 درصد و در سال 1387 نسبت به 1386 حدود 8 درصد افزایش پیدا کرده است.

از سوی دیگر ورود گردشگران خارجی از کشور ترکیه در طی سال‌های 1386 تا 1388 حدود 9 درصد از کل گردشگران ورودی به کشور در طی این مدت بوده است.
این رقم جدای از گردشگرانی است که ممکن است از طریق مرزهای هوایی وارد کشور شده باشند، بنابراین انتظار می‌رود که سهم گردشگران ورودی از این کشور افزایش داشته باشد.
طی این سه سال بیشترین گردشگران از مرز بازرگان به کشور وارد شده‌اند که این رقم در مقایسه با سال 1387 رشد قابل ملاحظه 52 درصدی را نشان می‌دهد
ورود گردشگران از مرز سرو با افزایش حدود 12 درصدی در سال 1388 نسبته به مدت مشابه سال 87 همراه بوده است.

ارمنستان
کشور ارمنستان دارای 2 مرز جاده‌ای با 2 استان ایران شامل مرز جلفا در استان آذربایجان‌شرقی و مرز پلدشت در استان آذربایجان‌غربی است که هر دو مرز در طی سال‌های 1386 تا 1388 فعال بوده است.
نگاهی به ورود گردشگران از کشور ارمنستان در سال 1388 رشد قابل ملاحظه‌ای را نشان می‌دهد که در آن تعداد گردشگران ورودی به کشور از 135 هزار و 58 نفر در سال 1386 به 190 هزار و 103نفر در سال 1387 و 282 هزار و 263 نفر در سال 1388 افزایش یافته است.
نسبت ورود گردشگران خارجی از کشور ارمنستان در سال 1388 نسبت به سال 1387، نزدیک به 50 درصد و در سال 1387 نسبت به سال 1386، حدود 40 درصد افزایش پیدا کرده است.
از سوی دیگر، ورود گردشگران خارجی از کشور ارمنستان در طی سال‌های 1386 تا 1388، حدود 4/9 درصد از کل گردشگران ورودی به کشور را شامل می‌شود.
به عبارت دیگر اگر کل گردشگران وارد شده از کشور ارمنستان دارای تابعیت ارمنی باشند در آن صورت حدود 9 درصد از بازار گردشگری ایران متعلق به اتباع کشور ارمنستان است.
این رقم جدای از گردشگرانی است که ممکن است از طریق مرزهای هوایی وارد کشور شده باشند. بنابراین انتظار می‌رود که سهم گردشگران ورودی از این کشور بازهم افزایش داشته باشد.

نگاهی به آمار تعداد گردشگران ورودی به کشور طی سال 1388 نشان می‌دهد که ورود گردشگران از طریق هریک از مرزهای مشترک ایران با ارمنستان از رشد قابل توجهی برخوردار بوده و در طی سال‌های مورد بررسی بیشتر گردشگران از طریق مرز پلدشت به کشور وارد شده‌اند.
آنچه به خوبی مشهود است اینکه ورود گردشگران از هر 2 مرز دارای روند صعودی است.

جمهوری خودمختار نخجوان
جمهوری خودمختار نخجوان دارای یک مرز جاده‌ای با استان آذربایجان شرقی است که این مرز در طی سال‌های 1386 تا 1388 پذیرای گردشگران بوده است.
نگاهی به ورود گردشگران از جمهوری خودمختار نخجوان رشد قابل ملاحظه‌ای را در سال 1388 نشان می‌دهد که در آن تعداد گردشگران ورودی به کشور از 13 هزار و 901 نفر در سال 1386 به 14 هزار و 411 نفر در سال 1387 و سپس 29 هزار و 701 مفر در سال 1388 افزایش یافته است.
نسبت ورود گردشگران خارجی از جمهوری خودمختار نخجوان، در سال 1388نسبت به سال قبل 106 درصد و در سال 1387 نسبت به سال 1386 به میزان 7/3 درصد افزایش پیدا کرده است.
از سوی دیگر ورود گردشگران خارجی از این جمهوری حدود یک درصد از کل گردشگران ورودی به کشور در طی سال‌های 86 تا 88 بوده است.
به عبارت دیگر می‌توان گفت یک درصد از کل گردشگران وارد شده به کشور در نیمه اول سال‌های 1386 تا 1388 دارای تابعیت این جمهوری بودند.

جمهوری آذربایجان
کشور آذربایجان دارای شش مرز جاده‌ای با 2 استان ایران شامل اردبیل و گیلان است که بیشترین تعداد مرزها در استان اردبیل قرار دارند و طی سه سال گذشته سه مرز جاده‌ای کشور شامل مرزهای اصلاندوز، پارس‌‌آباد و خداآفرین در این استان غیرفعال بوده‌اند.
ورود گردشگران از کشور آذربایجان در سال‌های 1386 تا 1388 حاکی از روند مثبت ورود گردشگران به کشور است که در آن تعداد گردشگران ورودی به کشور از 149 هزار و 460 نفر در سال 1386 به 216 هزار و 385 نفر در سال 1387 و سپس 304 هزار و 271 نفر در سال 1388 افزایش پیدا کرده است.
به عبارتی حدود 10 درصد از کل گردشگران وارد شده به کشور طی سه سال گذشته دارای ملیت آذربایجانی هستند و 10 درصد بازار گردشگران خارجی ایران به این کشور تعلق داشته است.
این رقم جدای از گردشگرانی است که ممکن است از طریق مرزهای هوایی یا دریایی وارد کشور شده باشند، بنابراین انتظار می‌رود سهم گردشگران ورودی از این کشور بازهم افزایش پیدا کند.
نسبت ورود گردشگران خارجی از کشور آذربایجان، در سال 1388 نسبت به سال قبل، حدود 41 درصد و در سال 1387 نسبت به سال 1386، حدود 45 درصد افزایش پیدا کرده است.

ترکمنستان
کشور ترکمنستان واقع در شمال شرقی ایران دارای چهار مرز جاده‌ای با 2 استان ایران شامل مرزهای لطف‌‌آباد، باجگیران و سرخس در استان خراسان‌رضوی و مرز پل در استان گلستان است.
  نگاهی به وضعیت گردشگران زمینی ورودی از کشور ترکمنستان در طی سال‌های 1386 تا 1388، بیانگر روند صعودی ورود گردشگران به کشور است؛ به طوریکه تعداد گردشگران ورودی به کشور از 49 هزار و 675 نفر در سال 1386 به 57 هزار و 912 نفر در سال 1387 و 74 هزار و 293 نفر در سال 1388 افزایش پیدا کرده است.
مجموع این تعداد گردشگر حدود سه درصد از کل گردشگران ورودی به کشور در طی این سه سال را به خود اختصاص داده است و به عبارتی حدود سه درصد از گردشگران ورودی به کشور دارای تابعیت ترکمنی بوده‌اند.
این رقم جدا از گردشگرانی است که ممکن است از طریق مرزهای هوایی یا دریایی وارد کشور شده باشند، بنابراین انتظار می‌رود سهم گردشگران ورودی به این کشور با افزایش رو به رو باشد.
در مجموع نسبت ورود گردشگران از کشور ترکمنستان در سال 1388 نسبت به سال 1387، رشد 3/28 درصدی و در سال 1387 نسبت به سال 1386، رشد 6/16 درصدی را تجربه کرده است.
  نگاهی به آمار تعداد گردشگران ورودی به کشور در سال 1388 نشان می‌دهد که ورود گردشگران از طریق هریک از مرزهای مشترک ایران با ترکمنستان غیر از مرز باجگیران از رشد قابل توجهی برخوردار بوده است.
بیشترین سهم ورود گردشگران از کشور ترکمنستان مربوط به مرز لطف‌آباد واقع در استان خراسان رضوی با 5/1 درصد از کل گردشگران ورودی در سال 1388 است که در مقایسه با سال قبل از آن با رشد 33 درصدی همراه بوده است.
در سال 1388 ورود گردشگران از مرز باجگیران به میزان 6/0 درصد کاهش داشته است.

افغانستان
کشور افغانستان در شرق ایران دارای سه مرز جاده‌ای با 3 استان شامل مرز تایباد در خراسان‌رضوی، مرز میل در خراسان جنوبی و مرز میلک در استان سیستان و بلوچستان است که در این میان مرز میل با ورود 13 گردشگر در سال 1388 غیرفعال بود.

نگاهی به ورود گردشگران از کشور افغانستان طی سال 1388، حاکی از روند نزولی ورود مسافران قانونی این کشور به ایران است که در آن تعداد مسافران ورودی به کشور از 149 هزار و 720 نفر در سال 1386 به 145 هزار و 362 نفر در سال 1387 کاهش پیدا کرده است.
نسبت ورود مسافران از کشور افغانستان، در سال 1388 نسبت به سال قبل، 4/1 و در سال 1387 نسبت به سال1386 به میزان 5/1 درصد کاهش داشته است. از سوی دیگر ورود مسافران خارجی از کشور افغانستان طی سال‌های 1386 تا 1388، حدود 8/6 درصد از کل گردشگران ورودی به کشور در این مدت بوده است.
به عبارت دیگر حدود 7 درصد از گردشگران خارجی وارد شده به کشور دارای ملیت افغانی هستند و این رقم جدای از گردشگرانی است که ممکن است از طریق مرزهای هوایی وارد کشور شده باشند. بنابراین انتظار می‌رود سهم گردشگران ورودی از این کشور افزایش داشته باشد.

نگاهی به آمار گردشگران ورودی به کشور طی سال 1388 نشان می‌دهد که ورود گردشگران از طریق مرز تایباد واقع در استان خراسان رضوی، 5/5 درصد از سهم مسافران افغانی را به خود اختصاص داده است، اگرچه حدود 4/5 درصد نسبت به سال 1387 افت داشته است.
در مقابل ورود گردشگران از طریق مرز میلک واقع در استان سیستان و بلوچستان، در سال 1388 با 32 درصد رشد نسبت به مدت مشابه سال قبل همراه بوده و حدود یک درصد از گردشگران را به خود اختصاص داده است.

پاکستان
 کشور پاکستان در شرق ایران دارای دو مرز جاده‌ای با استان سیستان و بلوچستان است که در این میان مرز پیشین در سال‌های 1386 و 1387 غیرفعال بوده و مرز میرجاوه تنها مرز باز در زمینه تردد گردشگران بوده است.
  بررسی گردشگران ورودی از کشور پاکستان طی سال‌های 1386 تا 1388، نشان‌دهنده روند صعودی ورود گردشگران به کشور است که در آن تعداد گردشگران ورودی به کشور از 48 هزار و 667 نفر در سال 1386 به 56 هزار و 561 نفر در سال 1387 و صد هزار و 31 نفر در سال 1388 افزایش پیدا کرده است.
  به عبارت دیگر اگر کل مسافران وارد شده از کشور پاکستان را تبعه این کشور در نظر بگیریم، حدود سه درصد از گردشگران خارجی وارد شده به کشور را پاکستانی‌ها تشکیل می‌دهند.
  این رقم جدا از گردشگرانی است که ممکن است از طریق مرزهای هوایی و دریایی وارد کشور شده باشند، بنابراین انتظار می‌رود که سهم گردشگران ورودی از این کشور به حدود 4 درصد افزایش یابد.

+ نوشته شده در  دوشنبه چهارم بهمن 1389ساعت 12:25  توسط احمد محمد آبادی  | 

شهمیرزادی ها خواستار الحاق به مازندران شدند

 شماری از مردم شهمیرزاد سمنان در نامه ای به رئیس جمهوری خواستار الحاق این شهر به استان مازندران شده اند.
در نامه شهمیرزادی ها به رئیس جمهور  آمده است: در سالها قبل کلنگ شوم ترین پروژه عمرانی استان سمنان در شهمیرزاد به زمین زده شده پروژه انتقال آب چشمه روزیه از چشمه های شمالی ترین نقاط بخش شهمیرزاد به شهرستان بدوا بر اساس نظریه کارشناسان داخلی و خارجی مقرر گردیده بود که انتقال آب بدون حفاری داخل کوهها و از بین بردن آبخانه های شهمیرزاد به وسیله پمپاژ صورت گیرد  اما از آنجا که در پروژه های عمرانی اصل بر کسب سود و منفعت پیمانکاران است.
 
در این نامه افزوده شد: دو پمپاژ آن حذف و با حذف آن میلیاردها ریال از بیت المال کشور را به تاراج گذاشتند و در سال 79 شروع به حفر تونل به طول 3300 متر داخل آبخانه چشمه سارهای شهیمرزاد نموده اند و در پی آن هزاران لیتر آب از مرکز آبخانه به هدر رفت و در رودخانه جاری شد و 11 چشمه از 17 چشمه موجود در شهمیرزاد خشک و هکتارها باغ سرسبز آلو و گردوی شهمیرزاد از بین رفت و این بی تدبیری مسئولان اعم از وزارت نیرو، استاندار، فرماندار، نماینده مجلس شورای اسلامی وقت و مدیرعامل آب منطقه ای تهران(پیمانکار پروژه) می باشد.
 
جناب آقای دکتراحمدی نژاد، آیا این عدالت است که جوانان شهرمان به خاطر نبود اشتغال اماکن ورزشی مناسب عدم کادر مجرب در مدارس آموزش و پرورش و عدم وجود اماکن تفریحی جهت گذراندن اوقات فراغت و عدم تعادل در توزیع زیرساختهای کافی برای استقرار جمعیت به دیگر شهرها مهاجرت کردند.

این مهم سبب شد که مردم ما شاهد جان باختن بسیاری از مجروحین بویژه بیماران قلبی در حال انتقال به بیمارستان های شهرهای همجوار هستند براستی این کجای عدالت و برابریست که در مرکز استان حداقل 14 واحد درمانگاه دولتی و خصوصی و بیش از 10 بیمارستان و مراکز بزرگ درمانی عمومی و خصوصی وجود دارد اما شهرمان از ابتدایی ترین مرکز بهداشتی درمانی محروم است.
 
جناب آقای رئیس جمهور، لازمه توسعه و پیشرفت و ایجاد مدنیت در شهرها در شیوه زندگی و دسترسی آسان به اماکن و نهادها و ادارات و توسعه راههاست. شهمیرزاد با گذشت بیش از 84 سال از تاسیس شهرداری و انتظار جهت ایجاد بخش مستقل که با عنایت حضرتعالی و هیئت محترم دولت در 15 ماه گذشته نه تنها با استقرار بخشداری هیچ یک از ادارات و نهادهای لازم جهت تشکیل بخش شکل نگرفت بلکه افرادی زیاده خواه در مرکز شهرستان تحت نام حامیان دولت جنابعالی با فشار و تهدید به مسئولین شهرستان و استان هر روزه شاهد تقلیل نیروی انسانی در ادارات موجود این شهر و یا تعویض نام آن بنام مرکز شهرستان مهدیشهر و یا کاهش نیرو و امکانات در اداراتی نظیر برق، مخابرات، پست و یا انحلال برخی از نهادها همانند اتحادیه مجامع امور صنفی بازرگانی شهمیرزاد و با تلاش مسئولین آموزش عالی جهت به تعطیلی کشاندن تنها مرکز علمی دولتی شهر(دانشکده دامپزشکی)هستند.
 

تصویر ماهواره ای شهمیرزاد

این نامه افزوده است: همانگونه که استحضار دارید در سفر دور اول هیئت محترم دولت به استان سمنان شهر شهمیرزاد به دلیل قابلیت های ارزشمند طبیعی از جمله آب و هوای مناسب و وجود مناظر طبیعی چشم نواز و مناطق زیبا و وجود ابنیه تاریخی شیرقلعه و غار دربند به عنوان شهر نمونه گردشگری بین المللی انتخاب شد. شهری که از کمترین امکانات و زیرساختهای گردشگری منجمله مراکز درمانی مناسب و عدم امکانات ورزشی، تفریحی، فرهنگسرا است و مسئولین استان و شهرستان در صدد ایجاد اردوگاه ها و اماکن رفاهی و تفریحی برای کارکنان خود بدون پرداخت حق و حقوق شهرداری می باشند که این امر موجب دلزدگی گردشگران و مسافرین به این شهر می شود.

 
تعلق در بند شهمیرزاد حد فاصل بین شهرهای شهمیرزاد و مهدیشهر به شهر مفرح و زیبای این شهر قابل کتمان تاریخی و طبیعی نیست اما حضور یک کارشناس قومیت گرای مهدیشهری در استانداری سمنان جهت تعیین حریم شهر حقوق قانونی و واضح شهمیرزاد را نادیده گرفته به طوری که مقرر شد استانداری طبق قانون حریم هر دو شهر را همزمان تعیین و جهت تاییدیه وزارت کشور ارسال نماید اما با سیاسی کاری و اعمال فشار و نفوذ برخی در آن اداره حریم شهر مهدیشهر به طور مجزا به وزارت کشور ارسال و با تعلق در بند شهمیرزاد به مهدیشهر به تایید وزارت کشور رسید و این امر موجب شد تا بذر بی اعتمادی در دل مردم شهمیرزاد کاشته وپرورانده شود.
 
جناب آقای رئیس جمهور، مسئولین شهرستان مهدیشهر و مردم آن در صدد حذف نام شهمیرزاد از صفحه جغرافیای سیاسی استان سمنان هستند، شهری که بیش از سه هزار سال قدمت داشته و در گذشته ای نه چندان  دور مرکز تجارت حکومت طبرستان بوده و با نامهای شهمار فریمف شهمار طبرستان، شاهمیرزا همانند نگینی در منطقه البرز شرقی می درخشد ولی اکنون با کم لطفی و بی مهری مسئولین شهرستان که حتی از گفتن نام شهر نمونه گردشگری بین المللی کراهت دارند باعث انزوا و رکود در این شهر شده اند.
 
آقای رئیس جمهور، نوشتار فوق گوشه ای از نارسایی ها و مشکلات و تظلم هایی است که همه به جهت وجود مسئولین ضعیف که با اعمال فشار و خشونت برخی صاحبان نفوذ قومیت گرا در سیستم اداری استان و شهرستان و بی عدالتی آنان مردم شهید پرور و دلسوخته را به ستوه درآورده  و بار دیگر تقاضای الحاق شهر عزیزمان شهمیرزاد به استان سرسبز مازندران داریم تا دلسوخته از به یغما بردن آب و آبخانه های شهرمان و محرومیت های موجود بانضمام به فضای سبز و جنگل انبوه و آب نیلگون دریای خزر آرام گیرد و از حضرتعالی عاجزانه می خواهیم که خواسته به حق ما را جامه عمل بپوشانید.
 
مرجع: خبرگزاری مهر

+ نوشته شده در  دوشنبه چهارم بهمن 1389ساعت 12:20  توسط احمد محمد آبادی  | 

صنايع دستي فرصتي مناسب براي ايجاد اشتغال

 صنايع دستي به آن گروه از صنايع اطلاق مي‌شود که عمدتا با استفاده از مواد اوليه بومي تهيه شده ونشان دهنده ويژگي‌ها و ميراث هنري و سنتي مردم ايران است و تمام يا قسمتي از مراحل توليد آن با دست انجام مي‌شود و در آن ذوق هنري وخلاقيت فکري صنعتگر تجلي يافته باشد.

صنايع دستي به عنوان "يک هنر صنعت " که ريشه در آداب ،رسوم وسنت‌هاي مردم ايران زمين دارد همواره طي قرون متمادي براي اکثريت مردم خاصه روستائيان و عشاير منبع کار و درآمد بوده و از نظر اقتصادي داراي جايگاه بسيار خوبي بوده است .

وسعت سرزمين ،تنوع اقليمي، اعتقاد به دين و باورهاي ديني و در کنار آنها ذوق و سليقه بالاي ايرانيان باعث شده است که در جاي جاي اين کشور متمدن بتوان به آساني نشانه هايي از صنايع دستي يافت.

از گذشته هاي بسيار دور صنعتگران سخت کوش وبا ذوق ايران کوشيده اند تا با توليد انواع صنايع دستي همچون زيراندازهاي قالي وگليم ونيز آثاري همچون افزارهاي فلزي و زيور آلات، انديشه وافکار ، خلاقيت و در نهايت ايمان خود به خالق هستي و اعتقاد خويش به فرهنگ بومي را در قالب اين محصولات زيبا به جهانيان بيان داشته وتحسين آنها را برانگيزند .

در عصري که عصر تکنولوژي ناميده مي‌شود چرا ما از صنايع دستي سخن به ميان مي آوريم؟اصولا" در بررسي اوليه طرح‌ها وفعاليت هاي اقتصادي توجيه فني واقتصادي از نکات مهمي است که مورد توجه کارشناسان مي‌باشد. صنايع دستي بدليل فراواني مواد اوليه ،ارزاني،دسترسي آسان به آن عدم نياز به سرمايه گذاري بالا ،نداشتن آلايندگي زيست محيطي ،ارزش افزوده بالا مي‌تواند بهترين گزينه در جهت رفع بيکاري وايجاد اشتغال باشد .

به اعتقاد کارشناسان امروزه اشتغال‌زايي براي يک نفر در صنعت پتروشيمي نيازمند سرمايه گذاري شش ميليارد توماني است در حالي که در صنايع دستي با يک هزارم اين رقم مي‌توان براي يک نفر اشتغال ايجاد کرد.بدليل ارتباط تنگاتنگ صنايع دستي با صنعت توريسم ،توجه به اين بخش مي‌تواند براي جلب و جذب گردشگران به کشور سودمند باشد . استقبال گردشگران داخلي و خارجي براي خريد يکي از آثار هنري يا صنايع دستي هر شهر يا استان نشان مي‌دهد قابليت بهره‌برداري اقتصادي از صنايع دستي کشورمان يکي از اصلي ترين مزاياي پرداختن به صنعت گردشگري و تقويت آن است .

با توجه به مزيت هاي اشاره شده نقش صنايع دستي در توسعه کشور شامل
بالا بردن سطح اشتغال با هزينه هاي بسيار کم،ازدياد درآمد سرانه ملي ،جذب گردشگران خارجي و توسعه صنعت توريسم ،ارز آوري مناسب بواسطه صنعت توريسم
و تاثير در توسعه صادرات کالاهاي غير نفتي مي شود.همچنين صنايع دستي به دليل بار فرهنگي قوي ميتواند بعنوان سفير فرهنگي کشور عمل کند و ابزاري براي گفتگوي تمدن‌ها باشد.

صنايع دستي در زمره صنايع کوچک و زود بازده نيز به شمار مي‌رود و در برنامه هاي سوم وچهارم توسعه نيز بر اهميت آن تاکيد شده است با اين همه اين" هنر –صنعت" همچنان از رسيدن به جايگاه خويش باز مانده است و متاسفانه برنامه ريزان اقتصادي کمترين توجه را به اقتصادي بودن هنرهاي سنتي و صنايع دستي دارند که گاهي نسبت به اين حوزه دچار فراموشي شده و آن را ازياد برده اند.

شناخت ما از صنايع دستي و هنرهاي سنتي و مزاياي ويژه فرهنگي و اقتصادي آنها بسيار کم است بطوري که همين عدم شناخت موجب باز ماندن ما از حضور در بازارهاي رقابتي و اقتصادي شده است . توسعه اين صنعت نيازمند بر نامه ريزي کلاني است تا صنعتگران اين عرصه به شغل ديگري روي نياورند.

مادامي که ما اين ميراث ملي و گرانبها با اين همه مزيت در اختيار داريم مي‌طلبد که مسئولان از طرق مختلفي همچون توجه به صنايع دستي در برنامه‌ريزي‌هاي اقتصادي،برداشتن موانع و مشکلات ،تقويت تعاوني‌ها و بخش خصوصي،ايجاد کانون‌هاي صنايع دستي در سطح دانشگاه‌ها ، افزايش اعتبارات آموزشي ،بيمه صنعتگران ،بازاريابي وحتي استفاده کاربردي از توليدات در محل کار ومنزل به تقويت آن بپردازند وبراي نجات هنرهاي سنتي و صنايع دستي از ورطه فراموشي و منسوخ شدن بايد مديريتي صحيح،متخصص وکارآمد به کار گرفته شود .

+ نوشته شده در  سه شنبه بیست و دوم دی 1388ساعت 17:12  توسط احمد محمد آبادی  | 

نگاهي به جاذبه‌هاي تاريخي آذربايجان‌غربي

 استان آذربايجان غربي يکي از ۳۰ استان ايران است که در شمال غربي اين کشور قرار دارد و مرکز آن شهر اروميه است. در کنارهٔ غربي اين استان،درياچه اروميه قرار دارد. اين استان داراي جاذبه‌هاي گردشگري ، تاريخي و طبيعي بي‌شماري است که به معرفي برخي از آنها مي‌پردازيم .

مسجد جامع اروميه
اين مسجد يکي از مکان‌هاي تاريخي استان که در جنب بازار تاريخي اروميه واقع است و داراي گنبد, شبستان‌هاي ستوندار و حجرات طرفيني است. ديدن اجزاي داخلي اين مسجد از جمله محراب گچبري شده و آيات و احاديث پيامبران و امامان با خطوط نسخ و ثلث بسيار زيبا و ديدني است.

بازار قديمي اروميه
بازار قديمي اروميه در مرکز شهر اروميه واقع است قدمت آن به دوره هاي صفوي-قاجار و زنديه مربوط مي‌شود. اين بازار داراي راسته ها و چهارسوهاي زيبا و گنبد آجري است. در بازار اروميه هر راسته و بخش از سبک و شکل خاص دوره خود پيروي مي کند، بقاياي بر جاي مانده نماينده ذوق معماري دوره هاي مختلف است.

سه گنبد
بناي سه گنبد قديمي‌ترين اثر دوره اسلامي شهر اروميه است . اين برج مقبره مربوط به دوره سلجوقيان است که بصورت استوانه اي شکل دردو طبقه توسط معماري بنام منصور ابن موسي در نهايت زيبايي ساخته شده است. مصالح بنا سنگ و آجر بوده و مهمترين ويژگي آن وجود دو قاب تزييني در جبهه شمالي بنا حاوي مقرنس و گره بندي سنگي و کتيبه هاي کوفي است.

غار تمتماي(اروميه)
اين غار تاريخي در کناره رودخانه باراندوز چاي و مسلط به آن و نواحي محصور و در بخش کوهستاني مشرف بر جلگه حاصلخيز اروميه است. اين غار تاريخي متعلق به 50 هزار سال ق.م بوده و مسکن غار نشينان شکار گر است .

پل باراندوزچاي
اين پل بر روي رودخانه باراندوز واقع بين جاده اروميه به اشنويه با مصالح آجري و دهانه هاي قوسي و موج شکن هاي ذوزنقه اي متکي به تکيه گاههاي سنگي در طرفين با مصالح آجري است.محيط اطراف آن شامل دشت‌هاي سرسبز , مناطق کوهستاني با باغات سيب تفرجگاه مناسبي است .

درياچه اروميه
درياچه اروميه مهمترين درياچه دائمي ايران و بزرگترين آبگير داخلي کشور است اين درياچه حدود 4500 تا 6000 کيلومتر مربع مساحت دارد و از اين نظر بيستمين درياچه بزرگ جهان محسوب مي شود.

درياچه اروميه بين 5 تا 16 متر ژرفا دارد. آب درياچه اروميه شور است و هيچ گاه يخ نمي بندد، آب و لجن آن به دليل داشتن املاح معدني فراوان از جمله کلرور دو سديم و کلرور دو کلسيم منيزيم، خاصيت درماني و ضد عفوني دارد و جهت مداواي امراض پوستي و رفع رماتيسم و سياتيک تجويز مي شود.

برخي موجود زنده از جمله نوعي خرچنگ به درازي دو سانتي متر به نام «آرته مياسالينا» و 12 نوع جلبک که از مهمترين آنها نوعي جلبک کبود به نام سيانو في سس است نيز در آن زندگي مي کنند که به عنوان منبع غذايي پرندگان به ويژه مرغابي و فلامينگو مورد استفاده قرار مي گيرند.
اين درياچه به عنوان يکي از مهمترين زيست گاههاي حيات وحش مانند فلامينگو، پليکان، کاکايي، غاز خاکستري،‌با کلان کوچک و خروس کولي سينه سياه و انواع اردک به شمار مي رود.

قره کليسا
اين بناي مذهبي –تاريخي در 22 کيلومتري شرق شهرستان چالدران واقع بوده و از دو بخش قديمي و جديد با برج و باروي سنگي خود نمايي مي‌کند. اين بنا داراي گنبد دوازده ترک و نقش گردونه هاي خورشيد در قسمت بيروني بنا بوده در داخل آن محراب سنگي قرار دارد هر ساله ارامنه ايران و جهان براي اجراي مناسک مذهبي به اين مکان مي آيند.

مقبره سيد صدرالدين
اين مقبره متعلق به سيد صدرالدين وزير اعظم شاه اسماعيل صفوي است که در جنگ تاريخي چالدران به تاريخ 920 ه.ق با عثمانيان به شهادت رسيد. اين بناي عظيم بصورت 6 گوش با گنبدي دو پوششي که از روي پي اصلي ساخته شده در ميان دشت تاريخي و زيباي چالدران مکان مناسبي براي گردشگران است.

تپه قلايچي
در 8 کيلومتري شمالشرق بوکان واقع شده و محصور در تپه هاي اطراف با داشتن مناظر طبيعي و معماري ارزنده مربوط به ايزرتو مرکز اقدام مانا اولين پادشاه ماد در ايران حائز اهميت است. معماري مکشوفه از حفاري اين محل با داشتن معبد بزرگ در وسط و حصار دور بافت مذهبي جاي بسيار ديدني براي گردشگري است.

تپه حسنلو
حسنلو به اشعاع 20 متر از سطح زمين هاي اطراف واقع در دشت سلدوز (نقده) در غرب درياچه پشت سد مخزني حسنلوي گل با داشتن باغات سرسبز , مراتع وسيع و مجاورت با چندين تپه باستاني قرار گرفته است. بر اساس مطالعات اين تپه در ده دوره مورد سکونت قرار گرفته است که دوره دهم و قديمي ترين آن مربوط به هزاره ششم قبل از ميلاد بوده و لايه اوّل آن مربوط به اواخر دوره ساساني و اسلامي است و نيز حجم وسيع معماري در طبقه IV آن حاوي معابد متعدد ، قربانگاه ، حياط هاي روباز با استل هاي بر افراشته و محل کشف جام حسنلو مکان بسيار جلب توجه مي‌کند. برج و بارو و سه تالار ستوندار از عمده واحدهاي ساختماني مکشوفه در اين دوره هستند شواهد حفاري مؤيد آن است که هر سه بناي ستوندار به عنوان يک مرکز مذهبي مورد استفاده بوده اند.

مجموعه ميراث جهاني تخت سليمان
اين مجموعه تاريخي در 45 کيلومتري شمالشرق تکاب واقع است. اين محل داراي برج و باروي سنگي بيروني با درياچه هميشه جوشان خود منظره بسيار بديع و ديدني دارد داراي آثار متعدد تاريخي در اطراف درياچه از جمله آتشکده آذرگشسب ، ايوان خسرو ، تالار شورا و موزه داخلي آن که اشياي مکشوفه از جمله کاشي هاي زرين فام و ساير اشياء تاريخي به نمايش گذاشته شده و براي بازديد علاقمندان محل بسيار ديدني و جالب توجه است.

مقبره صخره اي فخريگاه
متعلق به دوره هزاره اول ق.م داراي سرستون‌هاي مدور تزئيني شامل دو اتاق تودرتو با سه مدفن سنگي در پشت اثر مشرف بر باغات و در مجاورت رودخانه مهاباد تنها مقبره ستوندار در شمالغرب ايران است .

ايوان فرهاد(سنگر)
اين مکان تاريخي در 7 کيلومتري شمال ماکو قرار دارد شامل قلعه سنگي و مقبره صخره اي پله دار با سه اتاق تودرتو و ورودي هاي چهار گوش مستقل مربوط به امپراتوري اورارتو تنها مقبره صخره اي پيوسته بزرگ در شمالغرب ايران است.

قلعه بسطام
قلعه بسطام در 7 کيلومتري غرب قره ضيا الدين و در کنار رودخانه آق چاي محصور در مناطق کوهستاني و دشتي توسط روساي دوم يکي از امپراتوران بزرگ اورآرتو براي خداي خالدي ساخته شده است و متعلق به قرن 7 ق.م است . آثار معماري مکشوفه در دامنه کوه –دروازه سنگي و ساير بناهاي اطراف ان براي بازديدکنندگان بسيار زيبا و جالب توجه است.

تپه اهرنجان سلماس
تپه اهرنجان در داخل شهر سلماس قرار گرفته تپه و حدود 4 متر از سطح زمين هاي اطراف ارتفاع دارد. بر اساس مطالعات باستان شناسي صورت پذيرفته در اين تپه علاوه بر قطعات سفال‌هاي دوره نو سنگي و مس و سنگ تعدادي مشته سنگ،‌ سنگ ساب،‌ هاون سنگي، تيغه هاي ابسيدين و انواع ادوات ساخته شده از استخوان حيوانات نيز بدست آمده است. اين تپه يکي از قديمي ترين سکونت گاه‌هاي جوامع بشري استان در اواخر هزاره هفتم و هزاره هشتم قبل از ميلاد مسيح به شمار مي رود.

کاخ موزه باغچه جوق ماکو
اين مجموعه با زير بناي دو هزار متر مربع در داخل باغ بزرگي به وسعت يازده هزار متر مربع که داراي انواع درختان ميوه، گلها، درختان زينتي و چشم آب جاريست در روستاي باغچه جوق شهر ماکو قرار دارد. اين کاخ توسط اقبال السلطنه ماکويي از حکام دوره قاجاريه ساخته شده و از بخش هايي مانند هشتي ورودي، ساختمان اصلي قصر در دو طبقه، ساختمان سنگي دو طبقه و ساختمانهاي گلخانه، حمام، نگهباني و انباري تشکيل شده است. کاخ سردار ماکو از نظر تزئينات ويژگي هاي هنري زمان خود را دارد، گچبري ها و آيينه کاريهاي تالار حوضخانه، طاق نماهاي تزئيني، ارسي ها، کاغذ ديواريهاي گران قيمت که برخي از مخمل و داراي طرح گل و بوته اند، پرده هاي اشرافي، نقاشي هاي رنگ و روغن داخل اتاقها، مجسمه هاي گچي و وسايل زندگي شخصي سردار مکمل آرايش مجموعه است.

غار آبي تاريخي سهولان مهاباد
اين غار زيبا و ديدني در جاده مهاباد به بوکان و در جوار روستايي به همين نام قرار گرفته و يکي از شگفت انگيز ترين غارهاي طبيعي ايران است.
غار از چندين حوضچه بزرگ که بوسيله دالان هاي آبي به هم متصل مي شوند تشکيل شده و ارتفاع سقف غار از سطح آب در حوضچه آخر پنجاه متر و عمق آن در حوضچه وسط سي و پنج متر است.
داخل غار داراي آب زلال و شفافي است و ديوارهاي آن با صخره هاي سنگي آهکي پوشيده شده است. شواهد باستان شناسي از زندگي و ارتباط جوامع بشري از هزاره پنجم قبل از ميلاد مسيح (ع) در اطراف اين غار حکايت دارد.
/104
+ نوشته شده در  یکشنبه بیستم دی 1388ساعت 17:29  توسط احمد محمد آبادی  | 

صنايع دستي؛يکي از مهمترين صنايع اشتغالزاي کردستان

صنايع دستي بعنوان قديمي ترين حرفه و صنعت کشور وکاربردي ترين هنر سرزمين مان از گذشته هاي دور تا به امروز جايگاه رفيعي در فرهنگ و اقتصاد جامعه ما داشته است، حاصل بررسي هاي انجام شده که توسط شخصيت‌هايي چون: رمان گريشمن ،هانري رنه الماني،اريک اشميد، هرتسفلد و غيره. در مناطق مختلف کشورمان انجام گرفته است، نهايتا گنجينه اي از اطلاعات باارزش صنايع دستي را پيش روي ما قرار داده که نمايانگر ذوق سرشار،اخلاص،ايمان و هنر مردمان سرزميني است،که از هزاران سال پيش تا به امروز سهم شايسته اي در فرهنگ و هنر جامعه جهاني و توسعه و تکوين آن داشته اند.

صنايع دستي ايران به دليل آنکه تبلور عيني فرهنگ اصيل، بومي، مردمي و معنوي کشور است،همواره معرف خصوصيات بارز و شاخص هنر و تمدن ايران بوده و بدليل آنکه در کنار کار کشاورزي و دامداري براي قشر کثيري از افراد ايجاد شغل جنبي و حتي در شهرها ايجاد شغل مولد و اصلي کرده است از نظر اقتصاد و صنعت و بويژه اشتغال و درآمد و ديگر شاخص‌هاي اقتصادي نظير توليد ناخالص ملي،درآمدملي و درآمد سرانه نيز حائز اهميت شاياني بوده و هست.
اين «هنر-صنعت»اصيل و ارزنده مهمترين و عمده ترين منبع تامين درآمد ارزي غير نفتي است ،لذا از ديدگاه تأمين بخشي از نيازهاي ارزي و افزون بر آن از نگاه جلب و جذب گردشگر نيز شايسته ودر خور توجه خاص است.
با توجه به آنچه گفته شد، و اينکه در برنامه هاي توسعه اقتصادي واجتماعي،توجه به اشتغال ،برنامه- ريزي آموزشي با جهت گيري اشتغال ،توليد و توسعه صنايع درآمدي جديد ،تأمين و تعميق درآمدهاي ارزي رفع موانع بيکاري از مهمترين برنامه ها بوده و صنايع دستي بعنوان صنعتي مستقل و بومي مي تواند نقش ارزنده وتعيين کننده اي دراين رهگذر داشته باشد وضمناً به عنوان توليدي فرهنگي بيشترين سهم را در معرفي فرهنگ اصيل ايران اسلامي ايفا کند.

صنايع دستي با تمام ويژگي‌هاي فرهنگي هنري،اقتصادي،اجتماعي خاص خود چون ديگر صنايع کوچک در رشد و توسعه اقتصادي کشور نقش به سزايي دارد بديهي است که چنانچه تاريخ صنايع گوناگون را بررسي کنيم ريشه يابي آنها صنايع دستي است و مي تواند بستر مناسبي جهت رشد فرهنگ صنعتي ايجاد کند و داراي اثرات قابل ملاحظه اي در برطرف کردن و يا تخفيف و تعديل مسائل اجتماعي و توسعه اقتصادي است،ضمن آنکه نقش فرهنگي صنايع دستي نيز حائز اهميت فراوان است، آنچه که مسلم است از شاخص هاي مهم توسعه براي هر کشور وضعيت صنعت آن کشوراست.

در اين راستا دسته بندي ممالک توسعه يافته با محوريت صنعت انجام گرفته است .صنايع کوچک به عنوان بخش قابل توجهي از صنايع کشورهاي درحال توسعه در جنبه هاي مختلف اجتماعي، توليد صنعتي و ارائه خدمات درحال نقش آفريني هستند و در بسياري از کشورها صنايع کوچک با اشتغال زايي ايجاد تحول و نوآوري و پيشرو در ابداع فناوري جديد و توسعه صادرات نقش قابل توجهي در توسعه اقتصادي کشور ايفاء مي‌کنند .

استان کردستان داراي ذخاير و پتانسيل هاي متنوعي است که با ظرفيت سازي در امکانات موجود شاهد پيامدهاي چشمگيري در توسعه اقتصادي منطقه خواهيم بود .ذخاير طبيعي مانند آب فراوان، جنگل‌ها ، مراتع و ذخاير معدني ، مزيت هاي نسبي بازري براي منطقه محسوب مي‌شود .
قرار گرفتن استان کردستان در رديف 5 استان برتر در توليد گندم ، توليد بيش از يک ميليون تن محصولات باغي وزراعي، وجود سنگ‌هاي قيمتي در استان و ظرفيت معدن‌هاي فعال استان بالغ بر 2 ميليون تن در سال، شهرت صنايع دستي استان بخصوص گليم، قالي و نازک کاري در سطح جهاني، جاذبه هاي توريستي، هم مرزبودن با عراق، وجود نيروي کار مناسب و نيروهاي متخصص به وضوح زمينه فعاليت هاي اقتصادي وصنعتي را در منطقه آشکار مي کند.

با توجه به مزاياي نسبي فوق با ايجاد صنايع تبديلي درحد گسترده بمانند ايجاد دهها کارخانه آرد و صدها کارگاه مدرن سنگبري ، ايجاد کارخانجات محصولات غذايي و همينطور کارگاه‌هاي وسيع صنايع دستي ، مي‌توان استفادة بهينه از مواد اوليه موجود در استان کرد .
در اين راستا تاثير بسزايي در رفع معضلاتي چون مهاجرت ، فقر ، بيکاري ، بالابودن درآمد سرانه و نهايتا ارتقاي و نقش استان در توليد ناخالص ملي مي‌شود .

بنابه تحقيقات انجام شده يکي از مهمترين صنايع اشتغالزاي استان ، صنايع دستي است .
صنايع دستي به دليل دارا بودن بار فرهنگي ، درآمد زايي ،ارزش افزوده بالا، عدم نياز به سرمايه گذاري زياد امکان توسعه در مناطق شهري وروستايي را دارد.

صنايع دستي در کردستان
در طول تاريخ بشريت هنرهاي دستي همواره بخشي از نيازهاي روحي و مادي انسان را برآورد کرده است . کردستان با بيش از چند هزار سال قدمت در زمينه هنرهاي دستي و فرهنگ غني اين منطقه ، خود را از پيش کسوتان صنايع دستي مي داند ، آثار بجا مانده در غار کرفتو و زيويه (سقز) که در پي کاوش‌هايي که در سال 1947م. «1325ه.ش» بعمل آمد گنجينه اي از اشياي زرين و مفرغي و محصولات تهيه شده از عاج که به حدود قرن هفتم ق.م يعني آغاز دوره حکومت مادها تعلق دارد مؤيد اين مطلب است. هنر سفال گري از زمان‌هاي بسيار کهن در کردستان رايج بوده و کشف اشياء سفالين در گورستان‌هاي موجود در کردستان گواه اين ادعاست ،در دوره ساسانيان جنس لعاب تکامل يافته و هنر کاشيکاري نيز در قرن 13هجري به بعد رو به پيشرفت نهاد،نمونه بارز اين مطلب کاشي کاري مسجد دارالاحسان و دارالامان سنندج و خانه هاي قديمي آن است . نازک کاري و اروسي سازي چوب نيز از همين زمان شروع شد و ما در اين دوره شاهد آثار بسيار زيبايي همچون در و پنجره هاي اروسي شده واشياء نازک کاري بسيار با ارزش هستيم. اروسي‌هاي موزه سنندج از بهترين اوروسي هاي ايران و جهان است . در کنار اين صنايع دستي شاهد هنر قالي بافي و گليم بافي هستيم که با طرح هاي اصيل و رنگ هاي بسيار شاد و زيبا شهرت جهاني را به خود اختصاص داده است. در واقع طبيعت کوهستاني و سرماي زياد منطقه از يک سو و فقدان ارتباطات و قرارنگرفتن برسر،راههاي بازرگاني داخلي يا بين المللي از سوي ديگر ، موجب شد تا مردم نيازهاي اوليه خود را از قبيل منسوجات ، پوشاک ، پاي پوش و لوازم منزل را خود تأْمين کنند، تنوع زياد صنايع دستي در زمينه توليدات کالاهاي ضروري زندگي روزمره مردم، نتيجه همين عوامل و شرايط است. کالاهايي از قبيل موج، شال، جانماز، جاجيم، گليم، نمد، سفال، کلاش (پاي پوش) ، پوستين، فرنجي، کاسه و قاشق چوبي نمونه هايي از توليدات صنعتي اين استان درگذشته است که در حال حاضر نيز به حيات خود ادامه مي دهند .در پي مطالب فوق توسعه صنعت و ايجاد فرهنگ صنعتي در منطقه، در جهت محروميت زدايي و رفع معضلاتي چون فقر واستفادة بهينه از اين پتانسيل ها از سياست گذاري ضروري به نظر مي‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌رسد.

چنانچه ذکر شد يکي از پتانسيل هاي استان صنايع دستي است سياست گذاري و ظرفيت سازي جهت استفاده بهينه از امکانات موجود در راستاي توسعه صنايع دستي استان کردستان بنابه دلايل ذيل قابل توجه است:
- وفور مواد اوليه در منطقه در رابطه با صنايعي چون چوب و بافته هاي مختلف کردستان ميتواند بستر مناسبي جهت رشد و تقويت صنايع دستي باشد .
در استان کردستان جنگل‌هاي وسيع با تيره هاي مختلف از درختان وجود دارد .در انواع درختان، گردو و سنجد و گره هاي پر نقش و زيباي آنها برتري خاصي دارند که اين برتري به لحاظ تنوع رنگي نه تنها در استان بلکه در سطح کشور قابل توجه است به طوريکه غالبا جهت هنر معرق کاري در ديگر مناطق کشور از چوب سنجد ،گلابي و گردوي استان کردستان بنا به ويژگي‌هاي بي نظير آن استفاده مي‌شود .
انواع گياهان رنگزا و همچنين درصد بالاي رشد دامپروري در منطقه ، مواد اوليه قالي و گليم (پشم) و ديگر دست بافته ها را مهيا مي سازد.
انواع سنگ‌هاي گرانقيمت با تنوع رنگي کم نظير ميتواند هنر- صنعت تراش سنگ را در زمينه هاي معرق سنگ، مجسمه سازي، شومينه و هنرهاي تزئنيي در استان رشد دهد.

جاذبه هاي توريستي
وجود جاذبه هاي توريستي بسيار در منطقه و سياست گذاري هاي کلان کشوري در زمينه توسعه گردشگري که صنايع دستي مي تواند مکمل بي نظيري با جاذبه هاي توريستي باشد. توسعه گردشگري افزايش فروش محصولات را به همراه خواهد داشت که اين امر در افزايش صادرات غير نفتي تاثير بسزايي خواهد داشت. توجه به اين نکته مهم است که بر خلاف کالاهاي جديد صنعتي که در مورد صنايع دستي کشورهاي پيشرفته به عنوان فروشنده وعرضه کننده و ممالک در حال توسعه خريدار و متقاضي هستند در مورد صنايع دستي کشورهاي در حال توسعه عرضه کننده کالا بوده و ممالک پيشرفته متقاضي و خريدار آن است .

فعاليت هاي آموزشي معاونت صنايع دستي
در کردستان کمتر خانوادة روستايي را ميتوان يافت که به طور مستمر به فعاليت و توليد صنايع خانگي مخصوصا قالي و گليم و موج نپردازند و در اين رابطه زنان بمانند ديگر نقاط دنيا نقش بسزايي در توليد محصولات صنايع دستي دارند .
در سال‌هاي اخير روي آوردن جوانان به رشته هاي صنايع دستي علاوه بر روستاها در شهرستان‌هاي استان نيز از آمار قابل توجهي برخوردار است ، استقبال جوانان و حتي علاقمندان در سنين بالاتر از صنايع دستي موجب شده است که صنايع ديگري چون زيورالات سنتي کردستان، معرق و منبت چوب، سفالگري، طراحي روي سفال، سوزن دوزي، دوخت‌هاي سنتي (کردي دوزي)، مصنوعات چرم (سراجي)، سازسازي عرفاني، مصنوعات سنگ، چاپ باتيک، کلاش بافي (گيوه بافي) در کردستان توسعه يابد.

و در ادامه اين روند، علاقه مندان و صنعتگران در راستاي احياي صنايع دستي منسوخ شده استان کوشا بوده و موفق شده اند که مجدداً صنايعي چون اروسي سازي، نساجي سنتي و حصيربافي و نمد مالي معرفي و جهت احياء کارگاه هاي آن تلاش کنند.
معاونت صنايع دستي با ايجاد کارگاه‌هاي آموزشي در رشته هاي مختلف و همچنين همکاري با آموزش و پرورش در رشته هاي کار و دانش وفني حرفه اي وضعيت آموزشي صنايع دستي را تقويت کرده است.

همچنين معاونت صنايع دستي با همکاري با بهزيستي و امور زندان‌ها در آموزش رشته هاي صنايع دستي همکاري داشته و دارد.

تنظيم جزوات آموزشي در رشته هاي صنايع دستي توسط کارشناسان در سال‌هاي گذشته و اجراي آن که موجب ارتقاء علمي آموزش صنايع دستي شده است.

آمارهاي ارائه شده در سال‌هاي اخير نشان دهنده توجه خاص مردم منطقه به صنايع دستي بوده و مي‌توان با حمايت از آموزش ديدگان و تقويت دوره هاي آموزشي مي‌تواند معضلاتي چون بيکاري، مهاجر، اعتياد تاحدي مهار شود، بدون ترديد يکي از دلايل مهم در توجيه جنبه‌هاي مثبت صنايع دستي مربوط به اثرات آن در مبارزه با انواع بيکاري به عنوان يکي از مسائل پيچيده و بغرنج در کشورهاي در حال توسعه از جمله ايران است. کاربردي بودن صنايع دستي استان و اشتهار در برخي از توليدات خصوصاً گليم و قالي سنه که از لحاظ طرح و نقشه و رنگبندي بي نظير است .

معروفيت صنعتگران خراطي و نازککاري چوب سنندج در سطح بين المللي از ديگر افتخارات صنايع دستي استان کردستان است منحصر به فرد بودن پاي پوش سنتي استان کردستان (کلاش) به لحاظ نوع ساخت و کارايي آن، جذابيت زيورآلات کردستان، سنتي بودن طرح‌ها و نقش‌ها و کارگاه هاي توليدي که همچنان روش‌هاي سنتي خود را حفظ کرده اند علاوه بر جنبه هاي هنري از لحاظ گردشگري نيز حائز اهميت بوده و مي تواند براي هر مسافر و گردشگري جذاب باشد.

وجود بيش از 30 تعاوني تخصصي صنايع دستي درکردستان

بستر سازي توسعه مشارکت بخش خصوصي و حمايت از تعاوني ها و تشکل هاي غير دولتي و وجود بيش از 30 تعاوني تخصصي در سطح استان، تقويت بنيه مالي صنعتگران از طريق افزايش تسهيلات مالي و اعتباري. واگذاري آموزش‌هاي صنايع دستي به بخش خصوصي و حمايت و کمک به توسعه و افزايش توليد و فروش آن و در کنار موارد ذکر شده، فعاليت‌ها و پتانسيل هاي موجود در معاونت هنرهاي سنتي و صنايع دستي استان کردستان از جمله وجود ساختارهاي آموزشي در سطح استان (21 ساختمان در سطح شهر وروستا)، تجهيزات آموزشي مورد نياز- مربيان ماهر و با تجربه در زمينه آموزش - تجربه بيش از 30 سال خدمت در استان، سايت هاي اطلاع رساني، فروش، جزوات آموزشي، سي دي و نوارهاي آموزشي که تقريباً در سطح کشور بي نظير است که مي‌تواند در خدمت ارتقاء و رشد و توسعه استان قرار گيرد ودر رفع پاره اي از معضلات اقتصادي و اجتماعي استان مثمر ثمر بوده ودر برنامه ريزي هاي کلان مورد باشد.
+ نوشته شده در  یکشنبه بیستم دی 1388ساعت 17:26  توسط احمد محمد آبادی  | 

دُوراونتاش شهري سه هزار ساله

شهر دوراونتاش يا محوطه باستاني چغازنبيل در 35 کيلومتري جنوب شرقي شوش قرار گرفته است. اين شهر در حدود قرن 13 پيش از ميلاد به دستور اونتاش نپيرشا ، شاه ايلامي به فاصله 2کيلومتري از رود دز ساخته شد.

فضاهاي اين شهر با سه حصار دورن هم و با مرکزيت معبد بزرگ چغازنبيل از يکديگر جدا مي‌شوند. بر اساس ترجمه آجر نوشته‌هاي بدست آمده معبد (زيگورات چغازنبيل) به خدايان اين شوشيناک (خداي پشتيبان شهر شوش) و نپيريش (خداي بزرگ) اهدا شده است.

در شهر باستاني دوراونتاش چغازنبيل بيش از 5هزار نوشته آجرنوشته‌ بدست آمده است.متن بيشتر اين آجرنوشته‌ها در برگيرنده نام پادشاه اونتاش نپيرشا است که وي پس از آوردن نام خود و پدرش و درخواست تندرستي از خدايان اين پرستشگاه‌ها را به ايزدان پيشکش کرده است.

در طراحي شهر، فضاي بين حصارهاي بيروني و مياني بيشتر به کاخ، آرامگاه‌هاي شهر اختصاص داده مي‌شد به گونه‌اي که سه کاخ در گوشه شرقي و در مجاورت دروازه شاهي بنا شد.

پنج آرامگاه سردابه‌اي شکل در زير سه اتاق از اتاق‌هاي کاخ آرامگاه‌ها قرار دارند. بخش‌هاي بالايي ساختمان اصلي بنا در برگيرنده سه حياط است که اتاق‌هايي در پيرامون آن جاي گرفته است. براي ساخت آرامگاه‌ها که داراي تاق هلالي هستند از آجر و ملات قير و گچ استفاده شده است.

فاصله بين حصار مياني محله مقدس يا محله خدايان يا تمنوس ناميده مي‌شود که به خدايان ايلام اهدا شده است. بقاياي بيشتر معابد نيز در اينجا کشف شده‌اند. فضاي حصار دروني نيز اختصاص به معبد يا زيگورات داشته است.

در بدنۀ حصار سوم بقاياي سازه‌هاي آب‌رساني قرار گرفته که در نوع خود در شمار کهن‌ترين مخازن و سازه‌هاي آب‌رساني شناخته شده به شمار مي‌روند.به احتمال فراوان آب مورد نياز را ايلاميان از رود کرخه در 45 کيلومتر چغازنبيل به اين مخازن هدايت و پس از ته نشين شدن گل و لاي آن مورد استفاده قرار مي‌گرفته است.

فضاي ديگر محصور در حصار دروني است که به زيگورات و صحن‌هاي اطراف آن اختصاص داده شده است. ميخ ها و گل ميخ‌هاي سفالي فراواني در کاوش‌هاي دوراونتاش به دست آمده که بيشتر آنها داراري کتيبه‌اي به نام اونتش نپيرشا هستند.
اين اشياي تزئيني در اندازه‌ها و شکل‌هاي گوناگوني ساخته شده‌اند. برخي داراي لعاب فيروزه اي – سبز و برخي ديگر ساده هستند که احتمال مي‌رود در تزئينات بناها يا در انجام آيين‌هاي مذهبي کاربرد داشته‌اند.

بدست آمدن شيشه نکته جالب توجه در اکتشافات باستان شناسي در دورانتاش است که نشان از آشنايي ايلاميان با صنعت شيشه گري دارد. ميله هاي شيشه در تزئينات گل ميخ ها،درهاي چوبي و ديگر اشياء تزئيني کاربرد داشتند.

شهر دوراونتاش در سال 640 پيش از ميلاد توسط آشور بانيپال پادشاه آشوري ويران شد.

«چغازنبيل» واژه‌اي محلي و مرکب از دو واژه چُغا (در گويش لري به معناي تپه) و زنبيل است که اشاره‌اي است به مکان معبد که پيش تر تپه بوده و آن را به زنبيل واژگون تشبيه مي‌کردند. اين مکان نزد باستان شناسان به دور- اونتَش به معناي دژِ اونتاش يا شهر اونتاش معروف است.

در سرزمين بين‌النهرين و ايلام باستان به بناهاي مطبق زيگورات گفته مي‌شد به طوري‌که مساحت هر طبقه از طبقه پايين‌تر کوچکتر است.واژه زيگورات يا زيقورات از واژه آکدي زقارو که به معني بلند و برافراشته ساختن گرفته شده است.

زيگورات چغازنبيل داراي پلاني مربع شکل به ابعاد 105*105 متر بوده است. مصالح اصلي ساخت زيگورات و ديگر بناهاي پيرامون آن خشت و آجر و هسته اصلي بنا از خشت با روکشي از آجر تشکيل شده است.

دسترسي به طبقات از طريق پلکان هايي است که در چهار ضلع معبد قرار گرفته‌اند و تنها يکي از اين پلکان ها به بلندترين طبقه ختم مي‌شد. اين معبد داراي 5 طبقه بوده که حدود 53 متر ارتفاع داشت که امروزه ارتفاع آن ۲۵ متر و نزديک به ۲ طبقه و نيم از آن باقي مانده ‌است.

در بين سال‌هاي 1930تا 1940ميلادي با توجه به فعاليت هاي گسترده شرکت‌هاي نفتي در منطقه و بررسي‌هاي زمين شناسي آنان، کارشناسان شرکت نفت با کتيبه‌اي به خط ميخي برخورد کردند که پس از ارائه آن به هيأت باستان شناسان فرانسوي مستقر در شوش به سرپرستي دومکنم، فعاليت‌هاي باستان‌شناسي براي حفاري‌هاي علمي و شناخت محوطه چغازنبيل آغاز شد.

پس از دومکنم در سال‌هاي 1951تا1962 در طول نه فصل حفاري، کاوش‌هاي گسترده‌اي در محوطه باستاني چغازنبيل توسط رومن گيرشمن انجام شد که اطلاعات فراواني از ايلام باستان به دست آمد. به سبب اهميت و ويژگي‌هاي بارز در سال 1979 ميلادي محوطه باستاني چغازنبيل در فهرست جهاني يونسکو ثبت شد.

با آغاز به کار فعاليت‌هاي پايگاه حفاظت و مرمت چغازنبيل در سال 1387 پژوهش‌ها،ساماندهي و مرمت محوطه باستاني چغازنبيل در حال پيگيري و انجام است.
+ نوشته شده در  یکشنبه بیستم دی 1388ساعت 17:25  توسط احمد محمد آبادی  | 

گردشگري شهري

 
«شهر ها به طور معمول نسبت به محل هاي روستايي داراي مكانهاي عمومي بيشتري هستند، اما با وجود اين كه يك شهرك، به نسبت بازديدكنندگان بيشتري از نواحي روستايي دارد،ممكن است در واقع تغيير مسير يا پراكندن صف پر ازدحام بازديدكنندگان، با استفاده از علائم گذاري، بسيار آسنتر از انجام چنين كاري در املاك خصوصي بسيار آسانتر از انجام چنين كاري در املاك خصوصي نواحي روستايي باشد، كه ممكن است در آنها فقط برخي راههاي ثابت براي عبور وجود داشته باشد . در اين مورد موضوع “انبوه بحراني  ” نيز مي تواند مفيد واقع شود .يورك يكي از شهر هاي انگلستان است كه عده زيادي از بازديدكنندگان را به سوي خود جذب مي كند ،اما اكنون آنقدر جاذبه فرهنگي دارد، كه برخي از محل ها حد اقل نبايد، متحمل شلوغي بيش از حد شوند.
لوور تعداد زيادي بازديد كننده را به سوي كليه قسمت ها جذب مي كند، اما هم  با افتتاح ساختمان ضميمه اي بنام رشيليو و بخصوص، تكميل مركز خرده فروشي كارسول و استحكامات حفاري شده اي كه به طرز عالي به نمايش درآمده اند،عملاَ بعد تازه اي به، پيچيدگي آن افزوده شده است.
تمامي اينها منطقه بسيار وسيع تري را براي پراكنده كردن بازديدكنندگان در اختيار مي نهد.
عجيب خواهد بود اگر برخي از بازديدكنندگان با ديدن صف هايي كه براي ورود به موزه لوور تشكيل شده، يا حتي قبل از دين صف ها. به جاي رفتن به داخل موزه به سمت فروشگاه و رستوران هاي مركز كارسول تغيير مسير ندهند ،زيرا آنها در واقع بيشتر ترجيح مي دهند بخورند و خريد كنند ،تا به تماشاي آثار هنري بپردازند. تغيير مسير لوور هوشمندانه طراحي شده است،  و از جاييكه در زير زمين قرار گرفته بود در ابتدا چندان مورد توجه واقع نشده و مقدار زيادي از تاثير آن در معرض ديد قرار نداشته است .ضمناَ حين پيشرفت كار ،حفاري هاي باستان شناسي ،نيز براي رهگذراني كه از كنار محل ساختمان عظيم آن عيور مي كردند ،به دقت توضيح داده مي شد .»(بوني فيس:1380)
مطالب مطرح شده همگي نمونه طرح هايي بودند كه در كشور هاي مختلف و پيشرو در صنعت گردشگري طراحي و اجرا گرديده اند . اساساَ امروزه يكي از  مهمترين كاربري شهرها ،ارائه خدمات گردشگري نوين است. چراكه شكل گيري عصر پسا مدرنيته با گزاره اي اصلي آن يعني جهاني شدن،  فراوري اطلاعات وگردشگري همراه شده و دوره جديدي در تعاملات اجتماعي و فرهنگي انسانها خصوصاَ در قالب ساختهاي شهري رقم زده است .
با اين اوصاف مراكز شهري به علت تجمع نهادهاي مدني و زير ساختهاي اجتماعي مي توانند محل مناسبي براي جذب و جلب گردشگران داخلي وخارجي محسوب شوند .  اهميت اين  نوع از صنعت گردشگري خود زمانيكه با تاريخ تمدن و يا شرايط ويژه طبيعي آن ناحيه همراه گردد  دو چندان شده و با برنامه ريزي هاي مناسب و بجا به آساني توانايي تبديل شدن به قطب بزرگ گرشگري كشور را خواهد داشت . و به اين ترتيب است كه شهر هايي مانند ونيز،رم، ميلان ،پاريس، لندن‌، نيويوك، شانگهاي، توكيو ،بمبئي و  يا نمونه خاورميانه اي آن دبي قادر به جذب سالانه چندين ميليون گردشگر در سال خواهند بود .
سرمايه گذاري مناسب در بخش گردشگري جهت ساخت زير بنا و روبناهاي اين صنعت( هم از طريق كمك هاي دولتي و هم از طريق مشاركت بخش هاي خصوصي داخلي و خارجي)،تبليغات گسترده رسانه اي، قوانين منعطف، ايجاد فرهنگ توريست پذيري ،منابع انساني متخصص  و هزاران  عامل ديگر از جمله مولفه هاي موثر در افزايش آمار جهانگردان به كشور خواهد بود .
امري كه متاسفانه ،خواسته يا ناخواسته از آن غفلت شده است. و  به تعبيري فرصت هاي اين بخش يكي پس از ديگري از بين رفته و نصيب كشور هاي بي مايه همسايه (به لحاظ داشتن جاذبه هاي گردشگري به نسبت ايران) ولي مترصد فرصتها مي گردد .
و داستان غم انگيز عروس سياه بخت صنايع ايران( يعني صنعت عظيم گردشگري) ادامه خواهد داشت.
در هر حال اميد است كه با رويكرد عمل گرايانه دولت جديد و اهميت روز افزون اين بخش، گام ها و تلاش هاي موثرتري در بهبود وضعيت اين صنعت در كشور برداشته شود.
باشد تا ميهن عزيزمان نيز به جايگاه درخور خود در اين بخش دست يابد و همگان از اين موهبت خدادادي و خوان نعمت گسترده بهره مند گردند.
+ نوشته شده در  چهارشنبه شانزدهم دی 1388ساعت 19:2  توسط احمد محمد آبادی  | 

تاريخچة جهانگردي در جهان

 
مردم در تمدن هاي ما قبل تاريخ فقط براي بدست آوردن غذا ودوري از خطر و يا نقل مكان به مناطقي كه داراي آب و هوايي بهتر بود ،اقدام به سفر مي كردند .در دوره هاي بعد،انگيزه تجارت و تبادل كالا به علل فوق اضافه شد .
با گسترش امپراطوري هاي باستان،ميافرت هاي رسمي دولتي،كه حاصل از اعزام نمايندگان حكام به مكانهاي دور دست،جهت جنگها و يا دريافت مخارج و ماليات بود،نيز شروع گرديد.
     در دوره حكومت خانواده هاي سلطنتي در مصر،مسافرت با قصد تجارت و تفريح انجام مي شد.يونانيان باستان،با ضرب سكه و جايگزين شدن آن به جاي كالا ،براي پرداخت توسط مسافران در ازاي كالا و خدمات مورد نياز و در نتيجه گسترش زبان يوناني در سراسر حوزه مديترانه به عنوان زبان ارتباطي واحد،فعاليت قابل توجهي در گسترش مسافرت و جهانگردي مي نمودند.همينطوردر زمان اوج امپراطوري روم هم مسافرت گسترش فراواني داشت.رومي ها براي شركت در مراسم مذهبي و ورزشي يا ديدن مكانهاي جديد و تاريخي در يونان و مصر و يا براي خريد ،اقدام به مسافرت مي كردند .
در زمان قرون وسطي(سدة پنجم تا چهاردهم ميلادي)مسافرت و تجارت اهميت و رونق خود را از دست داد   و بيشترسفرها،با سفارش كلساي مسيحي براي زيارت انجام مي شد .در سدة چهارده،مسافرت به قصد زيارت به صورت يك پديده انبوه و سازمان يافته درآمده بود ،كه شبكة بزرگي از سازمان هاي خيريه،مقامات و طبقات بالاي جامعه آن را تشويق مي كردند. در نيمة دوم سيزدهم ،ماركوپولواز اروپا به آسيا سفر كرد و كتابي دربارة آن نوشت كه  نخستين منبع اطلاعاتي غرب درباره زندگي شرق آن زمان است .
در دوره رنسانس (سدة چهاردهم تا هفدهم) بيشتر سفرها با اهدافي نظيركسب دانش و تجربه آموزي انجام مي شد ،در زمان اليزابت اول ملكه انگلستان ،براي نخستين بار، جواز مسافرت صادر شدكه تا سه سال هم اعتبار داشت.
در دوران انقلاب صنعتي(1750-1850) گردشهاي دسته جمعي به مفهوم امروزي بوجود آمد .تغييرات ژرف اجتماعي و اقتصادي آن دوره ،باعث تغييرات اجتماعي و تغيير مشاغل و گسترش طبقه مياني اجتماع گرديد و اين طبقه امكان اين را يافت تا بيشتر به مسافرت و تفريح بپردازد.
در پايان سده 19 كارگزان داراي تعطيلات ساليانه شدند و تعطيلات خود را در كنار درياها مي گذراندند،در همين دوران بود كه برخي از مكانهايي كه تا آن زمان فقط اختصاص به تفريح و گردش طبقه مرفه و ثروتمند داشت ،گسترش يافته و تاسيسات جديدي بوجود آمد و فضاي لازم ،.براي مسافرت طبقات ديگر مردم فراهم گرديد .
امروزه ظهور تكنولوژي هاي نوين ،نظير خطوط هواپيمايي،كامپيوتر و ارتباطات ماهواره اي ،باعث شده است كه در سدة بيست و يكم شيوه زندگي ،كار،بازي و تفريح دگرگون شود .
به هر ترتيب اين پيشرفت ها سبب گرديده است تا بر ميزان ،مسافرت،گردش وجهانگردي توسط اقشار مختلف مردم، افزوده شود .
 
 
+ نوشته شده در  سه شنبه پانزدهم دی 1388ساعت 23:55  توسط احمد محمد آبادی  | 

ده مقصد برتر گردشگري جهان در ايام كريسمس

مجموعه كتاب هاي توريستي «سياره تنها» در توصيه اي به مسافران براي گذراندن تعطيلات، شهرهاي، نورمبرگ، زوريخ ،توكيو و شش مقصد برتر ديگر را به عنوان ده مقصد برتر كريسمس جهان را اعلام كرد.
 
 
 خبرگزاري ميراث فرهنگي-ميترااسدنيا- روزنامه سيدني هرالد استراليا به نقل از مجموعه آثار توريستي مشهور «سياره تنها» ازميان فهرست 1000 گانه از بهترين نقاط توريستي جهان ،ده مقصد توريستي برتر كريسمس را در سرتاسر جهان به توريست هاي خارجي معرفي كرد.
 
از ميان اين ده مقصد برتر نخستين مكان اعلام شده ،شهر بيت الحم در كرانه غربي است. كه به عنوان اولين جاذبه توريستي ايام كريسمس درباره آن آورده است:«كريسمس يك فسيتوال جهاني است و فارغ از هر مذهب و قوم و كشوري براي همه واقعه اي شاد و نشاط انگيز است.»
 
اين مقاله تاكيد كرده است كه اين شهر از آن رو كه زادگاه عيسي مسيح بوده در شرايط امروز كه نياز به تسامح و گذشت جهاني است دشوار است كه انكار كنيم معناي واقعي كريسمسبه نظر مي رسد كه تقريبا فراموش شده است. اين مقاله سفر زيارتي به اين شهر را فرصتي براي ياداوري معناي واقعي كريسمس دانسته است.
 
دومين مكاني كه دراين مقاله از آن ياد شده روستاي«سنتا كلاوس» در فنلانداست و سومين محل شهر نيويورك در امريكا به سبب فيلم هاي بي شمار و تزيينات عجيب و غريب آن به ويژه بلندترين درخت كريسمس جهان كه دراين ايام دراين شهر به نمايش در مي آيد .
 
سواحل بوندي در استراليا، مراسم نيمه شب در واتيكان، دابلين در ايرلند ، نورمبرگ در آلمان به دليل بازار ويژه كريسمس در اين شهركه شهرت جهاني دارد، سپس زوريخ در سوييس به دليل شكلات هاي ويژه ، كوهستان و برف كه عجايبي از مراسم كريسمس را به توريست هاي ناآشنا عرضه مي كند.
 
اما شهر توكيو در ژاپن كه كشوري غير مسحيي است نيز در رديف نهم اين جدول قرار گرفته و علت آن هم صرف نظر از چراغاني هاي زيبا و خلاقانه اين شهر در اين ايام بلكه همان روح آزاد انديشي مردم دراين كشور است كه به رعم برگزاري مراسم سال نو سنتي دراين كشور كه بسيار مهم تر و باشكوه تر از كريسمس برگزار مي شود اما مراسم كريسمس دراين كشور هنوز نمايشگر جنبه هاي بسيار جالبي از فرهنگ و روح مردم اين كشور به توريست هاي خارجي است.
 
و بالاخره دهمين مقصد توريستي ويژه ايام كريسمس سن خوزه در پورتوريكو ذكر شده است كه در اين مقاله جزيره اي  كوچك اما با شخصيتي بزرگ توصيف شده است. اين جزيزه به عنوان يك مقصد آفتابي براي ايام كريسمس معرفي شده كه با برگزاري مراسم و ايين هاي ديني و جشن هاي شاد و پرنشاط بومي همراه است.
+ نوشته شده در  سه شنبه پانزدهم دی 1388ساعت 10:15  توسط احمد محمد آبادی  | 

عوامل تأثیر گذار در توسعه گردشگری

صنعت جهانگردی به عنوان بزرگترین و متنوع ترین صنعت در دنیا به حساب می آید. بسیاری از کشورها این صنعت پویا را به عنوان منبع اصلی درآمد، اشتغال، رشد بخش خصوصی و توسعه ساختار زیربنایی می دانند، به ویژه در کشورهای در حال توسعه ، یعنی در آنجا که شکل های دیگر اقتصادی مثل تولید یا استخراج از نظر اقتصادی به صرفه نیست یا نقش چندان مهمی در صحنه تجارت و بازرگانی ندارند، به توسعه صنعت گردشگری توجه زیادی می شود. اگر بخواهیم صنعت توریسم برای منطقه منبع درآمد خوبی باشد، باید ارگانهای مختلف حمایت لازم را جهت توسعه صنعت توریسم به عمل آورند و برای امنیت گردشگران و تبلیغات صحیح اهمیت زیادی قائل شوند.

روش اجراء در این تحقیق از طریق آمار توصیفی و آمار تحلیلی صورت گرفته است

در این مقاله، موضوع صنعت توریسم با تأکید بر رشد و توسعه آن با ارائه یک چارچوب نظری است. پس از تجزیه وتحلیل با درجه اطمینان 95% عوامل مؤثر بر رشد صنعت توریسم عبارتند از:

1- اطلاع رسانی و تبلیغات در سطح ملی و و بین المللی

2- گسترش حمل و نقل

3- ایجاد امنیت برای مردم و گردشگران

4- هماهنگی سازمان های مرتبط به امور گردشگری

5- فراهم آوردن امکانات رفاهی برای گردشگران مانند هتل – رستوران – نمایشگاه

مقدمه:

به طور کلی صنعت توریسم از دو جهت دارای اهمیت است:

اولاً موجب آشنایی مردم را با دیگر فرهنگ ها، نژادها، اقوام، سرزمین ها و گویش ها و ... فراهم می نماید. ثانیاً از نظر اقتصادی یکی از منابع درآمد و ارز محسوب می شود که امروزه جنبه اقتصادی این صنعت بیشتر مورد توجه می باشد.

کشورهای مختلف جهان در سایه برخورداری از امکانات گوناگون  جاذبه های متنوع در صدد جلب جهانگردان از سایر نقاط جهان هستند. در حالی که در برخی از کشورهای دنیا مثل مصر و اسپانیا به علت وجود اماکن و آثار باستانی و تاریخی مورد توجه جهانگردان هستند، عوامل دیگر هم چون دریاچه ها و رودخانه ها، کوهها، جنگلها و اّشارها باعث جذب توریسم می شوند.

در کشور ما صنعت توریسم آن چنان که باید و شایسته آن است گسترس و توسعه نیافته است . با وجود اینکه در تمامی برنامه های توسعه سالیانه اخیر ، به رهایی از اقتصاد تک محصولی متکی بر صادرات نفت تأکید شده، ولی در مقام عمل موفقیتی در این زمینه بدست نيافته است.

رشد و توسعه صنعت توریسم در ایران به عنوان یکی از راهکارهای رهایی از اقتصاد تک محصولی و متنوع سازی منابع درآمد کشور، باید بیش از پیش مورد توجه برنامه ریزان و سیاست گذاران گشور قرار گیرد. عنایت به این که کشور ما از طرف مجمع عمومی سازمان جهانی جهانگردی به عنوان میزبان سال ( جهانگردی و گفتگوی تمدنها) انتخاب شده و در مهر ماه ( Wto) 1380 پذیرای مقامات جهانگردی و فعالان دولتی و خصوصی گردشگری از سراسر دنیا بوده است، توجه و پرداختن به این پدیده ضرورتی دو چندان دارد( غفاری، 1381، 218)

_ فعالیت های توریستی تا حدود زیادی به سایر فعالیت های جاری و عمرانی یک منطقه وابسته بوده و هم چنین وابسته به ایجاد عوامل زیر بنایی و سایر عوامل حمایت کننده و قوانین و مقررات ( امنیت) ، اطلاع رسانی، هماهنگی سازمانهای مرتبط وگسترش حمل و نقل در امور ایرانگردی می باشد.

همه دولت ها علاقه زیادی به سلامت سیستم خود دارند، قدرت ، توان و موضع قوی یک کشور در جامعه در گروه ثبات یا پایداری سیستم آن است  به گونه ای که ناگزیر به انجام وضع قوانین و مقررات می شوند. گذشته از این از آنجا که ضعف سیستم موجب وارد آوردن فشارهای زیاد بر افراد جامعه می شود، دولت چنین کشوری تحت فشارهای طاقت فرسای داخلی قرار می گیرد.

در سیستم اقتصادی جهانی امروز ، بین دولت و سیستم اقتصادی رابطه ای مستقیم و حیاتی وجود دارد و به ندرت امکان دارد که کشوری بدون ورود به سیستم جهانی بتواند مسیر رشد و توسعه گام بردارد. این مشارکت یا همکاری با سیستم شامل مسایلی چون مالکیت خارجی و روابط سیاسی می شود. بنابراین توسعه تا حدود زیادی در گرو اقدامات سیاسی و دولتی است. به طور مثال صنعت توریسم هر کشور احتمالاً برای بقای خود به وضع قوانین نیاز دارد. به ویژه برای منطقه یا حوزه ای که به ساختارهای زیر بنایی نیاز دارد این کار از اهمیت زیادی برخوردار است. برای مثال اصولاً سرمایه گذاری خارجی تمایل به تأمین مالی برای ساخت یک محل تفریح نشان نمی دهند، مگر این که دولت از طریق تأمین مالی برای ساختن جاده ها، راههای اصلی یا راههای آبی گامهای نخستین را بردارد، در گرفتن مالیات تخفیف بدهد و تا زمانی که طرح به سودآوری نرسیده است از گرفتن مالیات برخی اقلام چشم پوشی کند و بدین گونه سرمایه گذاران  را جهت سرمایه گذاری در امر صنعت توریسم تشویق کند. قوانین و مقررات یکی از زمینه های مهمی است که باعث می شود دولت در سیستم یک کشور دخالت کند.

تبلیغات صحیح و اطلاع رسانی وسیع

ارائه تبلیغات داخلی و خارجی جهت به تصویر کشاندن امکانات و استعدادهای طبیعی و جاذبه های متنوع توریستی و شناخت عمقی آن فرهنگ و خرده فرهنگ ها و تمدن و تاریخ و حیات اجتماعی ، اقتصادی در توسعه صنعت توریسم بسیار مؤثر خواهد بود. استفاده از وسایل ارتباط جمعی مانند تلویزیون ، رادیو، تلفن، پست، امکانات و فرصتهای برگزاری کنفرانس ها و نمایشگاهها و جشنوارهای فرهنگی و هنری در داخل یا خارج کشور همچنین استفاده از نشریاتی که دارای تصاویر جالبی باشند در جشنواره ها و کنفرانس های بین المللی و داخلی بسیار مهم می باشند. ( رضوی، 1374: 6-105)

استفاده از شیوه ها و روشهای مدرن در تبلیغات برای معرفی جاذبه های توریستی و گردشگری کشور و شرکت در نمایشگاههای سیاحتی معروف جهان و فعال نمودن خانه های فرهنگ ایران در کشورهای مختلف و ایجاد زمینه های لازم در سفارتخانه های خارج از کشور برای ارائه درست این جاذبه ها برای علاقمندان سفر به ایران و استفاده از برنامه های تلویزیونی و اینترنتی در جهت توسعه صنعت جهانگردی بسیار ضروری است.

همچنین باید اقدام به برپایی کنفرانس ها و نمایشگاهها، جشنوارهای فرهنگی ، هنری، تبلیغاتی و مسابقات بین المللی برای جذب گردشگری و تبلیغ ایرانگردی از طریق هماهنگی بین سازمان ها و نهادهای مختلف کرد که این سیاست نیز مؤثر است.( سرلک، 1379: 8 – 235)

تبلیغات: تبلیغات هرگونه عملیات انتقال غیر مستقیم ایده ها و پیامها که با هدف فروش کالاها یا خدمات صورت میگیرد و بابت این عملیات هزینه ای پرداخت می شود.

صدا و سیما: بهره گیری از صدا و سیما به فرهنگ هر کشور وابسته است . می توان در برخی از این برنامه هاازموضوع جهانگردی استفاده کرد رادیو بیشترین تأثیررا دربین سایررسانه ها در رابطه با مسائل

جهانگردی دارد. زیرا رادیو در هر زمان و در هر حالتی حتی در حین انجام دادن کار و در مکانهای مختلف قابل استفاده می باشد و از طریق آن شنوندگان می توانند نظرات خود را ابراز کنند و همچنین سوالات خود را نیز مطرح کنند.

گسترش حمل و نقل ( بنادر، فرودگاهها و شبکه جاده ای) :

اگر تعریفی از محصول جهانگردی در دست باشد شامل حمل و نقل نیز می باشد مردم از طریق هوا، جاده و خط راه آهن و دریا ، یا در صورت امکان از طریق رودخانه ها یا راههای آبی دیگر سفر می کنند.

مسلماً آسان بودن ورود به یک کشور یا یک منطقه بسیار حائز اهمیت است تعداد و موقعیت مکانی انواع راههای حمل و نقل از اهمیت بالایی برخوردار است.

توسعه جاده ها به ویژه ساخت بزرگراه ها جدید با برنامه های حفظ محیط زیست در تعارضی روز افزون قرار دارد شواهدی وجود دارد که جاده های جدید فقط احتراق در اتومبیل ها را راحت کرده و فقط مسافت را کوتاه می کند و عبور خودروها را سرعت بخشیده است.

اگر وسایل ارتباطی یک محل فرهنگی مطلوب نباشد شاید تبلیغ و بازاریابی حساب شده بتواند تا حدی آن زیان را جبران کند به دور از سر و صدای جمعیت راهی دور از مسیر اصلی ، یک مسیر مناسب برای پیاده روی و غیره ضروری خواهد بود.

جهانگردی و مسائل امنیت

یکی از مهمترین عواملی که باعث افول صنعت توریسم در هر کشور می شود، فقدان امنیت در آن کشور است . به عبارت دیگر با گسترش نا امنی در ابعاد جانی و مالی ، میزان تمایل و رغبت جهانگردان ، به صورت تصاعدی کاهش خواهد یافت.

گام اول در بهبود صنعت توریسم در ایران برقراری و تضمین امنیت فراگیر، هم در بعد خارجی و هو در بٌعد داخلی و ملی آن است. به منظور تحقق این هدف باید پس از برقراری امنیت کامل با به کارگیری وسایل ارتباطی و رسانه های بین المللی ، وجود امنیت کامل در کشور را به سمع و نظر عموم مردم و جهانگردان همه کشورهای جهان رساند تا تصویر نادرست فقدان امنیت در کشور ، مانع از رشد و توسعه صنعت توریسم نشود.( معتضدی 1381: 221)

امنیت یکی ازاجزای کلیدی درجهانگردی است و بایدتلاش شود تا امنیت لازم درمحیط فراهم شودو باید به جهانگرداطلاعات و راهنمایی لازم را ارائه داد چون مناطق جهانگردی معمولاً شلوغ و پر ازدحام است.

امنیت یعنی جلوگیری از خطرات احتمالی که فرد یا اجتماعات بشری را مورد تهدید قرار می دهد امنیت برای یک کشور یعنی کسب اطمینان در رابطه با سلامت موجودیت و مایملک.

امنیت یکی از نیازهای انسان به شمار می رود که هر انسانی ابتداء به حفظ موجودیت خود می اندیشد و در دجات بعد به ارضای نیازهای دیگر.

همکاری یا مشارکت در زمینه مدیریت ، برنامه ریزی ، بازاریابی و تأمین پول برای شرکت هایی که در زمینه جهانگردی فعالیت می کنند، راه را برای همکاری یا مشارکت بین دو بخش خصوصی و عمومی باز می کند.

اگر قرار باشد مکان یا جامعه ای شاهد رشد و توسعه جهانگردی باشد باید سطوح مختلف سیاسی، اجرایی ونیز سازمان های ذیربط در تمام سطوح با هم هماهنگ باشند؛ به ویژه در جهانگردی و رشد و توسعه آن، این مسئله اهمیت بیشتری پیدا می کند.

بدین ترتیب جهانگردی مجموعه ومنظومه ای متشکل ازجهانگرد،عرضه کنندگان خدمات وکالا، دولت و جامعه میزبان میباشدکه بایکدیگردر تعامل و ارتباط بوده و هدف جهانگردی جلب و جذب جهانگرد است.

جهانگردی ترکیبی از فعالیتها، خدمات، سیاستها، خط مشی ها، ضوابط، معیارها و کالایی است که برای تحقق یک سفر جهانگرد ضرورت دارد. ( الوانی 1378: 8- 117)

انسان گرایش درونی برای مسافرت و دیدن سایر ملل و اقوام دارد و این مسئله از نظر توریسم بسار حائز اهمیت است. کارشناسان مطالعات خود را در رابطه با این گرایش و میل معطوف کرده اند توجه مناسب به اجرای قوانین، اطلاع رسانی به مردم، هماهنگی سازمان ها و تبلیغات صحیح و امنیت جهانگردان از عواملی است که در زمینه رونق بخشیدن به این صنعت اهمیت زیادی دارد. یکی از راههای حرکت از اقتصاد متکی به نفت به اقتصاد غیر نفتی ، تغییر ساختار اقتصادی کشور است و نگرش یکپارچه در ابعاد اقتصادی ، اجتماعی، حقوقی و مدیریتی برای رسیدن به این تغییر مؤثر است. در این میان اطلاع رسانی به موقع علمی از راه استفاده از تجربیات دیگر مردم جهان و با شکستن حصار اطلاعات علمی، فرهنگ تنوع بخشیدن به اقتصاد را توسعه داد.

براساس مطالعات توصیفی و نتیج آزمونهای مختلف عواملی که در این صنعت نقش و تأثیر بسزایی دارند عبارتند از :

1- ایجاد امنیت باعث رشد و توسعه توریسم می شود تلاش در جهت ایجاد امنیت داخلی و خارجی برای جلوگیری از حرکات تروریستی و ربودن جهانگردان، موجب افزایش جهانگرد به کشور و رونق و توسعه جهانگردی ، افزایش درآمد و ایجاد ثبات میگردد.

2- اطلاع رسانی به مردم و تبلیغات صحیح به منظور آشنا نمودن آنان با صنعت توریسم در توسعه این صنعت مؤثر است براساس تجزیه و تحلیل صورت گرفته ، بالا بردن سطح آگاهی مردم از طریق تبلیغات و اطلاع رسانی صحیح، مهمترین عامل رشد و توسعه صنعت توریسم می باشد.

اطلاع رسانی و تبلیغات صحیح از طریق صدا و سیما و مطبوعات به جهت نقش آنها در شناسایی مناطق و مراکز توریستی استان و معرفی این مراکز به مردم ، در بالا بردن سطح آگاهی های مردم مؤثر است.

3- هماهنگی سازمانهای مرتبط به امر گردشگری مؤثر است وجود مراکز مختلف تصمیم گیری در صنعت توریسم باعث می شود که نتوان تصمیم گیری منسجمی برای صنعت توریسم اعمال کرد. از آنجایی که همه ارگانهای دولتی کشور در جهت رشد این صنعت دخیل می باشند بناراین ضروری است هماهنگی لازم بین آنها بیشتر و بهتر باشد.

4- گسترش حمل و نقل تأثیر مثبتی روی توسعه و رشد صنعت توریسم می گذارد گسترش حمل و نقل برای گردش به استانها و شهرهای مختلف کشور بسیار حائز اهمیت است.

امروزه صنعت جهانگردی پس از صنعت انرژی و وسایل نقلیه موتوری ، دومین صنعت بزرگ جهان محسوب می شود. که به رغم اینکه کشورمان جزء ده  کشور برتر جهان از نظر وجود اماکن تاریخی و باستانی و توریستی است اما از نظر درآمد ارزی برای کشورمان جایگاه مناسبی نداریم و این نشان دهنده ضعف سیستم های مرتبط با گردشگری می باشد.

اطلاع رسانی خوب نیز جهت شناساندن جاذبه ها و فرهنگ جوامع به افراد نقش اساس دارد اما این که اطلاع رسانی به چه نحوی صورت می گیرد مهم است بیشتر مکانها در داخل کشور حتی برای افراد بومی ناشناخته است. که به نحوی در آن سهیم هستند و هماهنگی فقط از طریق مشارکت تمامی نهادها و ارگانها میسر است. امید است با سیاست گذاری مناسب و بر طرف کردن چالشهای این صنعت زمینه را بریا جذب گردشگر و رشد این صنعت فراهم آوریم.

 
+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و نهم آذر 1388ساعت 20:28  توسط احمد محمد آبادی  | 

صنعت توریسم


امروزه توسعه جهانگردی به عنوان پر درآمدترین صنعت روز دنیا، یكی از اهداف اصلی برنامه‌ریزان، دست‌اندركاران و مسئولان دولت‌های حاكم در اكثر كشورهای جهان است. افزایش جمعیت، پیشرفت علوم و فنون، افزایش زمان آزاد و فراغت و بسیاری عوامل دیگر، باعث جلب توجه عموم مردم به مقوله جهانگردی شده است، لذا متخصصین این صنعت با توجه به شناخت وآگاهی ویژه خود، اذعان دارند كه توسعه جهانگردی بدون پیشرفت وتوسعه زیرساختها واركان آن بهیچ عنوان میسر نمی‌گردد.

 
مروری بر تاریخ و پیشینه این صنعت پر رونق، بیانگر این مطلب است كه ظهور و فعال شدن جهانگردی مرهون توسعه حمل ونقل در دنیای امروزی بوده است چرا كه تا قبل از پیشرفت صنعت حمل و نقل و ایجاد تسهیلات جهت مسافرت، سفرها در حیطه طبقه محدودی از اشراف بوده است كه بیشتر انگیزه هایی غیر از تفریح ، ماجراجویی، دیدار از جاذبه ها و... داشته‌اند.
 در این مقاله سعی شده است ضمن ارائه تعاریف واژه‌های اصلی جهانگردی وحمل ونقل، با بیان سیر تاریخی پیشرفت حمل و نقل وجهانگردی، ارتباط حمل ونقل با جهانگردی و نقش‌های اساسی آن را در این صنعت روز دنیا به تحریر درآورده و توجه پژوهشگران و دست اندركاران جهانگردی را بیش از پیش به اهمیت ویژه حمل ونقل در جهانگردی جلب نمایم.
 واژگان كلیدی: حمل و نقل، جهانگردی، جهانگرد، مسافر و بازدیدكننده، زیرساخت، نقش‌های اساسی و...
 ● مقدمه
 امروزه صنعت جهانگردی به عنوان یكی از مهمترین صنایع جهان كه نقش عمده‌ای در بهبود وضعیت اقتصادی كشورها وتوسعه اقتصادی آنها دارد، از سوی كارشناسان، دانشمندان، مدیران و برنامه‌ریزان اقتصادی كشورهای مختلف مورد توجه قرار گرفته است، «تاثیر اقتصادی این صنعت به حدی قابل ملاحظه است كه حدودا مخارج ۷% از سرمایه جهان را دربر می‌گیرد».‍ (به واسطه این توجه ویژه و به منظور بهره‌برداری موثرتر از این صنعت در راستای توسعه اقتصادی، اركان اصلی صنعت جهانگردی كانون توجه برنامه ریزان بوده است، مواردی نظیر منابع جهانگردی، تاسیسات و تجهیزات جهانگردی واز همه مهمتر حمل ونقل و اجزای آن.)
 «توسعه فعالیت‌های اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی در بسیاری از ابعاد با فعالیت‌های مرتبط با امر جهانگردی گره خورده است. كسب درآمدهای ارزی از منابع غیر نفتی در ایران، تاكید بر توسعه روابط فرهنگی با سایر ملل و تمدنها و سایر مقولاتی از این دست، متولیان امر را به بازنگری در اهداف و برنامه‌ها واداشته است. لذا توجه به نقش زیرساخت‌ها و اركان اصلی جهانگردی كه در واقع بدون آنها و یا در صورت ضعف در هریك از آنها، توسعه در صنعت جهانگردی امكانپذیر نمی‌باشد، به عنوان یكی از چالش‌های اصلی دست‌اندركاران و برنامه‌ریزان و از همه مهمتر مسئولان كشور قرار گرفته است.
 در واقع عامل اصلی پیشرفت وفراگیر شدن جهانگردی ، صنعت حمل ونقل بوده است لذا توجه به نقش حمل ونقل در صنعت جهانگردی مهمترین گام در جهت برنامه ریزی بمنظور توسعه جهانگردی در كشورها می باشد . این مقاله سعی دارد ضمن معرفی وشناخت حمل ونقل واجزاء آن ، به بیان نقش این صنعت در صنعت جهانگردی بپردازد .
 گوهریان،محمد ابراهیم و كتابچی، محمد مهدی، گردشگری بین‌المللی، ۱۳۸۴، انتشارات امیر كبیر، ص ۲۵
 مدد، محمد، اطلس ملی ایران (گردشگری)، ۱۳۸۱، سازمان نقشه برداری كشور،
 ● تعریف جهانگردی
 در فرهنگ معین جهانگردی «دراقطار عالم سفر كردن و شناخت» معنی شده است.
 در ( longman dic) توریسم تحت عنوان «مسافرت برای تفریح و سرگرمی» به كار گرفته شده است.
 در ( webestes dic ) توریسم چنین تعریف شده است:
 «سفری كه در آن مسافر به مقصدی رفته وسپس به محل سكونت خود باز گردد.»
 سازمان جهانی جهانگردی (unwto ) در سال ۱۹۹۳ جهانگردی را به صورت زیر تعریف می‌كند:
 «جهانگردی به تمامی فعالیتهایی كه یك فرد یا افراد در طول مسافرت در مكانی خارج از محیط معمول كار وزندگی خود انجام می‌دهند، اطلاق می‌شود. این مسافرت بیش از یكسال طول نمی‌كشد و هدف فرد یا افراد تفریح و سیاحت، تجارت و یا اهداف دیگر است».
 این سازمان، جهانگرد را به دو دسته تفكیك می‌كند:
 ۱) دیدار كننده یك روزه
 ۲) جهانگرد(گردشگر)
 ▪ دیدار كننده یك روزه: فردی كه تنها یك روز را در كشور و یا محل بازدید صرف كند و شب به كشور و یا محل معمول كار و زندگی خود بازگردد.
 ▪ گردشگر: فردی كه حداقل یك شب را در كشور و یا محل بازذید صرف كند.
 حداكثر مدتی كه یك گردشگر می‌تواند در یك كشور یا مكان دیگر صرف كند، یكسال (۱۲ ماه) می‌باشد و چنانچه مدت اقامت او بی از یك سال طول بكشد، این شخص دیگر گردشگر محسوب نمی‌شود. همچنین هدف یك گردشگر نبایستی كسب درآمد و یا پیدا كردن یك شغل در كشور یا مكان بازدید باشد.
 سازمان جهانی جهانگردی سه نوع گشت را از یكدیگر متمایز می‌كند:
 گشتهای برون مرزی، كه سامل مسافرت افراد مقیم در كشوری به كشورهای دیگر می‌گردد.
 گشتهای درون مرزی ، كه شامل مسافرت افراد غیر مقیم كشوری در داخل آن كشور می‌باشد.
 گشتهای محلی، كه شامل مسافرت افراد مقیم كشور در داخل آن كشور می‌شود.
 گردشگری بین المللی متشكل از گشتهای درون مرزی و برون‌مرزی است.
 در كنفرانس بین المللی كه درباره مسافرت و آمارهای جهانگردی، در سال۱۹۹۱توسط سازمان جهانی جهانگردی ودولت كانادا در اتاوا برگزار شد، در زمینه تعریف واژگان،اصطلاحات و طبقه بندی آنها تصمیماتی گرفته شد كه در ذیل آمده است:
 «جهانگردی، كارهایی است كه فرد در مسافرت و در مكانی خارج از محیط عادی خود انجام می‌دهد، این مسافرت بیش از یكسال طول نمی‌كشد و هدف آن تفریح،تجارت یا فعالیتهای دیگر است».
 «جهانگرد یا گردشگر tourist (دیداركننده یك شبه) كسی است كه دست‌كم، یك شب در اقامتگاه عمومی یا خصوصی در محل بازدید به سر برد».
 «گردشگر یك روزه same day visitor كسی است كه یك روز به مكان دیگری می‌رود ولی شب را در آنجا نمی‌گذراند.»
 ● اركان صنعت جهانگردی
 صنعت جهانگردی تلفیقی از فعالیت‌ها، خدمات و صنایع مختلف می‌باشد، لذا شامل اركان اساسی خاصی است كه می‌توان آنها را به دو دسته كلی زیر تقسیم‌بندی نمود:
 ۱) منابع جهانگردی
 ۲) زیرساختها
 منابع جهانگردی شامل منابع طبیعی، منابع فرهنگی و منابع انسان‌ساخت می‌باشند كه خود به نحوی اشكال مختلف جهانگردی را ایجاد می نمایند.
 «زیرساختها در برگیرنده تمامی ساخت و سازهای زیربنایی و روبنایی یك كشور محسوب می‌شوند و به طور عمده شامل سیستم‌های ارتباطی‌، سیستم‌های بهداشتی، حمل و نقل واجزای آن، هتل‌ها، رستورانها، مراكز خرید، مراكز تفریح و.......می‌باشند.»
 البته اهمیت ویژه بخش حمل ونقل به حدی است كه به اعتقاد بعضی كارشناسان خود می‌تواند به صورت مجزا به عنوان یكی از اركان اصلی جهانگردی مطرح شود.
 ● تعریف حمل ونقل
 یكی از مهمترین زیر ساختها ویا اركان جهانگردی حمل ونقل می باشد .
 «در معنی لغوی «حمل» به معنای برداشتن بار و «نقل» به معنای جابه‌جا كردن است؛ در نتیجه در حالت كلی و با این تفسیر حمل و نقل شامل جابه‌جا شدن انسان نمی‌شود ولی آنچه كه در زبان فارسی مصطلح شده است، حمل و نقل در برگیرنده انسان و هر نوع كالا اعم از جامد، مایع، گاز و حتی امواج می‌شود.
 در بعضی كتب، كلمه حمل و نقل كه خود ترجمه transportation است را تحت عنوان «جابه‌جاگری» به كار می‌برند.
 مفهوم حمل و نقل به لحاظ اقتصادی عبارت است از:
 «تغییر مكانی اشخاص (حمل و نقل مسافر) و حمل و نقل كالا، بین دو نقطه جغرافیایی».
 به طور كلی وجوه مشترك كلیه شیوه‌های حمل و نقل را كه در نمودار ب نشان داده شده است، عناصر اصلی حمل و نقل گویند و شامل موارد ذیل می‌باشد:
 ۱ ) راه
 ۲) وسیله نقلیه
 ۳) نیروی محركه
 ۴) تاسیسات و مستحدثات
 ● حمل و نقل و جهانگردی در مسیر تاریخ
 اولین جهانگردان بمانند همه انسانهای گذشته به صورت پیاده مسافرت می‌كردند، در طول زمان با توسعه حمل و نقل این امكان فراهم آمد تا مردم راحت‌تر و سریعتر مسافت‌ها را طی نمایند، لذا جهانگردی فراگیر شد.
 «ارتباط بین حمل و نقل و جهانگردی را می‌توان به ۵ دوره تقسیم كرد:
 ۱) دوره سفر با دلیجان:
 اولین نوع وسیله حمل ونقل كه با استفاده از چرخ در خدمت جهانگردی قرار گرفت دلیجان (stagecoach) بود كه در قرن ۱۵ میلادی در مجارستان اختراع شد و در آن زمان در خطوط مشخص شده مسافران را جابه‌جا می‌كرد، در قرن ۱۹ سفر كردن به وسیله دلیجان در بریتانیا و سایر كشورها معروفیت زیادی یافت.
 ۲) دوره سفرهای آبی:
 سفرهای آبی نوع دیگر حمل و نقل بود كه در خدمت جهانگردی قرار گرفت، در این زمان قایق‌ها، ضمن حمل بار به جابه‌جایی مسافران نیز اقدام نمودند، از جمله این سفرهای دریایی، سفرهای دریایی بین شهرهای منچستر و لندن در انگلستان بود كه در قرن ۱۸ انجام می‌شد.
 كشتی‌های بخار از سال ۱۸۱۵ در رودخانه‌های بزرگ انگلیس، از جمله Thame در لندن، رفت وآمد می‌كردند و استفاده از این نوع كشتی‌ها جهت گردش و تفریح بسیار معروف شده بود.
 ۳) دوره سفر از طریق راه آهن:
 در سال ۱۸۲۵ برای اولین بار راه آهن در انگلستان ساخته شد و از سال ۱۸۳۰ جابه‌جایی مسافران از طریق راه‌آهن آغاز گردید. از جمله خطوط راه آهن آن زمان خط لیورپول ـ منچستر بود، كرایه این قطارها بسیار پایین بود «درحدود ۱ پنی» كه بسیار ارزانتر از كرایه دلیجان‌ها بود و به همین دلیل معروفیت زیادی پیدا كرد، سرعت این قطارها به ۱۸ مایل می‌رسید به همین دلیل بعضی‌ها این پدیده را یك پدیده شیطانی می‌پنداشتند.
 ۴) دوره سفر با اتومبیل واتوبوس:
 اتومبیل برای اولین بار در آمریكا به منظور سفر كردن رایج شد، در سال ۱۹۰۸ یك نوع اتومبیل مدل «تی» توسط شركت فورد به بازار عرضه شد. با ورود اتومبیل به عرصه حمل ونقل در واقع یك انقلاب بزرگ در مسافرت به وجود آمد و همین امر باعث تقاضای بالا برای احداث جاده شد، به طوری كه در سال ۱۹۲۰ جاده‌های زیادی احداث شد و رفته‌رفته اتومبیل به عنوان یكی از مهمترین وسایل نقلیه برای مسافرت مطرح شد. اتوبوس نیز بلافاصله بعد از پیدایش اتومبیل ساخته شد و به منظور مسافرت دسته جمعی مورد استفاده قرار گرفت.
 ۵) دوره مسافرت با هواپیما:
 برای اولین بار در سال ۱۹۰۳ در ایالت كارولینای شمالی آمریكا اولین هواپیما به پرواز درآمد. درحدود ۱۹۲۰ بود كه در آلمان پروازهای زمان بندی شده جهت حمل مسافر ایجاد شد و در مسیر برلین ـ لایپزیك ـ ویمار سرویس‌دهی می‌كرد. همین شركت بعدها به لوفتهانزا مشهور شد كه امروزه از مهمترین خطوط هوایی بین‌المللی است.»
 ● حمل ونقل در مسیر تاریخ (ایران):
 ▪ اولین كالسكه:
 در سال ۱۲۶۷ هجری قمری به همت «معیرالممالك» در تهران ساخته شد و بعد از مدت كوتاهی استفاده از كالسكه رواج پیدا نمود. از كالسكه هم در داخل شهر و هم برای خارج شهر استفاده می‌شد، كالسكه‌ها را معمولا چهار اسب می‌كشیدند و به واسطه همین تعداد زیاد اسب، وسیله تندرو خوبی برای مسافرت به حساب می‌آمد. (كالسكه یك كلمه روسی بوده و فارسی آن «گردونه» است.)
 ▪ اولین اتومبیل :
 نخستین بار «مظفرالدین شاه» اتومبیل را به ایران آورد. او در نخستین سفر خود به اروپا در سال ۱۳۱۷ هجری قمری در شهر بروكسل پایتخت بلژیك یك دستگاه اتومبیل كالسكه‌ای خریداری نمود و از راه دریا وارد بندر انزلی شده و سپس طبق یك برنامه مفصل روانه تهران شد.
 از آغاز قرن چهاردهم آرام آرام راه‌های كاروان رو به جاده‌های شوسه تبدیل شد و در پی آن موج ورود اتومبیل به ایران شدت گرفت.
 در سال ۱۳۰۵ اولین اتوبوس‌های مدل زایس از روسیه به ایران وارد شد.
+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و نهم آذر 1388ساعت 20:22  توسط احمد محمد آبادی  |